Πέμπτη, 27 Δεκεμβρίου 2012

Κατακλυσμός

Επί της ουσίας ο όρος χαρακτηρίζει μια καταστροφική πλημμύρα, που δεν αφήνει τίποτα όρθιο στο πέρασμα της. Από τη γέννηση των διαφόρων πολιτισμών και μετά, κάθε κατακλυσμός που γινόταν ερμηνευόταν σαν τιμωρία των Θεών ή του Θεού, ανάλογα με τη πίστη των λαών, για την ανυπακοή και τον εγωισμό των ανθρώπων.
Την έννοια ‘’κατακλυσμός’’ την συναντάμε στην Ινδουϊστική ιστορία του Μανού, στον Ελληνικό μύθο του Ωγυγίου, του Δευκαλίωνα και του Δαρδάνου, στη Σουμεριακή μυθολογία και στην ιστορία του Ουτναπιστίμ, στους Βαβυλώνιους με το έπος του Γκιλγκαμές και στον πλέον γνωστό σε όλους μας Κατακλυσμό του Νώε  σύμφωνα με το βιβλίο της Γένεσης (6-9).
Στο Κοράνι περιγράφεται επίσης μια ανάλογη εκδοχή του κατακλυσμού του Νώε, με δυο διαφορές απ’ όσα ξέρουμε. Πρώτον, ένας από τους γιούς του Νώε μαζί με τη γυναίκα του αρνήθηκαν να μπουν στη κιβωτό και δεύτερον η κιβωτός προσάραξε στο όρος Τζούντι που βρίσκεται στο Ιράκ, αντί το Αραράτ που περιγράφει η Αγία Γραφή.
Ελληνική μυθολογία
Ο Πλάτωνας στους διαλόγους του στον Τιμαίο, περιγράφει με τη σειρά που έγιναν τους τρεις μεγάλους κατακλυσμούς ως εξής:
«Ότι τρείς ιστορούσι γενέσθαι κατακλυσμούς, πρώτον τον επί Ωγύγου, ός ήν της Αττικής βασιλεύς, δεύτερον τον επί Δευκαλίωνος, ότε και τα κατά Θετταλίαν όρη διέστη και τα εκτός Ισθμού και Πελοποννήσου συνεχύθη πάντα, τρίτον τον επί Δαρδάνου του Διός και Ηλέκτρας της Άτλαντος, ός Δάρδανος εβασίλευσε μετά τον κατακλυσμόν της αντίπερα Σαμοθράκης ηπείρου, διά σχεδίας αυτό-σε κομισθείς».
Επίσης ο μεγάλος Έλληνας συγγραφέας του 5ου μ.χ. αιώνα Νόννος ο Πανοπολίτης, βιογράφος του Διονύσου, με πρόσβαση στις Αιγυπτιακές πηγές περιγράφει με την σειρά τους τρείς μεγάλους πανάρχαιους κατακλυσμούς του Ωγύγου, του Δευκαλίωνα και τον τελευταίο του Δαρδάνου. 
Κατακλυσμός του Ωγύγου 
Ο πρώτος από τους τρεις κατακλυσμούς που χρονολογείται την Όγδοη εποχή. Κατά τον Πλάτωνα έγινε το 9.000 π.Χ. κατά το Βάρρωνα το 2.135 π.Χ. και κατά τον Αφρικανό το 1.796 π.Χ. στο 37ο έτος της βασιλείας του Ωγύγου στη Βοιωτία. Οι αναφορές είναι συγκεχυμένες. Υποστηρίζεται ότι υπερχείλισε η λίμνη της Κωπαΐδας και η πλημμύρα κατέστρεψε όλη την Βοιωτία ενώ παράλληλα τον συσχετίζουν με την υπερχείλιση του Κηφισού ποταμού (Παυσανίας - Βοιωτικά Ε 1 και Η, Σχολ. Απόλλων. Γ’1177).
Ο Ωγύγης επέζησε του κατακλυσμού, όμως οι περισσότεροι άνθρωποι δεν τα κατάφεραν. Μετά τον θάνατο του ίδιου και λόγω των καταστροφών που προκλήθηκαν, η Αττική έμεινε χωρίς βασιλείς για 189 χρόνια μέχρι την εποχή του Κέκροπα. Στην μετακατακλυσμική εποχή αυτό το μεγάλο ιστορικό κενό, μας κάνει να αγνοούμε επακριβώς τι πραγματικά συνέβαινε στην Αττική.
Υπάρχουν κάποια στοιχεία που παραπέμπουν σαν αίτιο την αλλαγή στη διάμετρο, σχήμα, χρώμα και τροχιά του αστερισμού της Αφροδίτης. Ο Freret θεωρεί ότι δεν ήταν η Αφροδίτη αυτό που είδαν αλλά κάποιος κομήτης ο οποίος πέρασε πολύ κοντά στη γη δημιουργώντας παλιρροϊκό κύμα. Πιθανολογούν δε ότι εξ αιτίας αυτής της φυσικής καταστροφής εξαφανίστηκε ο προκατακλυσμιαίος Αιγαϊατικός Πολιτισμός. 
Ο Κατακλυσμός του Δευκαλίωνα 
Ο Κατακλυσμός αυτός είναι η αρχαία Ελληνική εκδοχή του όρου ‘’κατακλυσμός’’ που αναφέρεται στις παραδόσεις πολλών αρχαίων πολιτισμών.
Σύμφωνα με το μύθο την εποχή που στη Φθία και τη Θεσσαλία βασίλευε ο Δευκαλίωνας ο Δίας αποφάσισε να καταστρέψει όλη την γενιά των ανθρώπων θεωρώντας ότι ήταν διεφθαρμένη, με εξαίρεση όμως τον δίκαιο και σοφό βασιλιά Δευκαλίωνα και την γυναίκα του την Πύρρα. Ο Προμηθέας, αδελφός του Άτλαντα, συμβούλεψε το βασιλιά να κατασκευάσει μια κιβωτό για να σωθεί. Ο Δευκαλίωνας κατασκεύασε την κιβωτό κι έβαλε μέσα ότι του ήταν απαραίτητο. Όταν άρχισε να βρέχει ασταμάτητα, κλείστηκε μέσα μαζί με τη γυναίκα του την Πύρρα, η οποία ήταν κόρη του Επιμηθέα, ο άλλος αδερφός του Άτλαντα και της Πανδώρας. Ο Δίας άρχισε να ρίχνει δυνατή βροχή, για πολύ καιρό, χωρίς καμιά διακοπή. Τα ποτάμια φούσκωσαν, ξεχείλισαν και παρέσυραν ό,τι βρήκαν μπροστά τους. Οι πεδιάδες έγιναν λίμνες και οι πολιτείες βούλιαξαν και χάθηκαν κάτω από τα νερά. Στο τέλος μόνο μερικές βουνοκορφές φαίνονταν πάνω σε μια απέραντη θάλασσα. Η κιβωτός με τον Δευκαλίωνα και την Πύρρα έπλεε πάνω στα νερά εννιά μερόνυχτα. Ύστερα κάθισε στη κορφή του Παρνασσού ή στην Όθρη, ή στον Άθω, ή στη Δωδώνη (υπάρχουν πολλές παραλλαγές). Όταν η βροχή σταμάτησε επιτέλους και τα νερά τραβήχτηκαν, ο Δευκαλίωνας και η Πύρρα βγήκαν από την κιβωτό σώοι, γεροί και δυνατοί. Αμέσως έκαναν θυσία στο Δία να τον ευχαριστήσουν για τη σωτηρία τους. Ο Θεός δέχθηκε την προσφορά τους κι έστειλε τον Ερμή να τους πει να του ζητήσουν όποια χάρη θέλουν. Τότε ο Δευκαλίων και η Πύρρα ζήτησαν από το Θεό Δία να υπάρξουν κι άλλοι άνθρωποι στη γη. Ο Δίας δεν αρνήθηκε και μάλιστα τους είπε να σκεπάσουν τα πρόσωπα τους, να προχωρούν μπροστά και να ρίχνουν πέτρες πίσω τους χωρίς να κοιτάζουν. Όπου έπεφταν οι πέτρες του Δευκαλίωνα μεταμορφώνονταν σε άντρες, ενώ τα αντίστοιχα της Πύρρας σε γυναίκες. Έτσι δημιουργήθηκε ένας καινούργιος λαός σωστός, σεμνός και υπάκουος που δεν είχε καμιά σχέση με τον προηγούμενο που καταστράφηκε.
Στη πραγματικότητα ο κατακλυσμός του Δευκαλίωνα  χρονολογείται γύρω στο 10.000 - 9500 π.Χ. έγινε λόγω της πτώσης ενός τεράστιου μετεωρίτη στον Ειρηνικό. Υπήρξαν απίστευτες κοσμογονικές αλλαγές. Βυθίστηκε η Ατλαντίδα ενώ οι Άνδεις και τα Ιμαλάια υψώθηκαν περίπου 4.000 μέτρα. Ερευνητές υποστηρίζουν ότι γιαυτό στο λόγο ακόμα και σήμερα στην λίμνη Τιτιτάκα (στα σύνορα Περού-Βολιβίας) βρίσκουμε κοχύλια. Αυτές οι τεράστιες αλλαγές επηρέασαν όλη τη γη και οι παλιότεροι πολιτισμοί ισοπεδώθηκαν όλοι. Ο κατακλυσμός επηρέασε και τον Ελληνικό χώρο το ίδιο όπου τα νερά του Αιγαίου υψώθηκαν περίπου 50 μέτρα περισσότερο. Την εποχή του κατακλυσμού του Δευκαλίωνα στην Αθήνα βασίλευε ο Κραναός, στην Θεσσαλία η οποία ήταν λίμνη και άδειασε στο Αιγαίο βασίλευε ο Δευκαλίωνας, ο μόνος άνθρωπος σύμφωνα με τον μύθο που διεσώθη από τον κατακλυσμό.
 Κατακλυσμός του Δαρδάνου

Ο Δάρδανος σύμφωνα με την Ελληνική μυθολογία ήταν γιός του Δία και της Ατλαντίδας Ηλέκτρας, κόρης του Άτλαντα, ο οποίος βρέθηκε στην Σαμοθράκη μαζί με τον μεγαλύτερο αδελφό του Ιασίωνα και την αδελφή του Αρμονία κατά την διάρκεια ενός κατακλυσμού στον οποίο βούλιαξε το μεγαλύτερο τμήμα του νησιού.
Ο κατακλυσμός του Δαρδάνου  χρονολογείται γύρω στο 4000 - 3500 π.Χ. και συμπίπτει με τον βιβλικό κατακλυσμό του Νώε, αλλά και πολλούς άλλους που περιγράφονται στις μυθολογίες όλων των λαών. Τότε έλιωσαν  οι τελευταίοι μεγάλοι παγετώνες στην ΒΑ Ευρώπη συγκεκριμένα σε Ρωσία και Σιβηρία λόγω μεγάλης ανόδου της θερμοκρασίας. Τα νερά από τους λιωμένους παγετώνες μέσω των μεγάλων ποταμών Δούναβη, Δνείπερου, Δον και Βόλγα ξεχείλισαν στον Εύξεινο Πόντο  υψώνοντας την στάθμη των νερών της τότε κλειστής λίμνης κατά 150 μέτρα καταποντίζοντας ολόκληρο τον τοπικό πολιτισμό. Τα νερά στην συνέχεια ξεχείλισαν μέσω των στενών των Δαρδανελλίων στο Αιγαίο πέλαγος ανεβάζοντας 50 μέτρα περισσότερο την στάθμη των θαλασσών παγκοσμίως. Οι γεωλόγοι συμφωνούν ότι εκείνη τη περίοδο έγιναν και οι τελευταίες μεγάλες κοσμογονικές αλλαγές.
Επιμέλεια κειμένου: Άννα Γαλανού
Πηγή: Βικιπαίδεια

Παρασκευή, 14 Δεκεμβρίου 2012

Μανώλης Ρασούλης


Ιεροψάλτης στον Άγιο Μηνά, με αριστερή καταγωγή, με πατέρα φυλακισμένο στο πόλεμο του ’40 στις ιταλικές φυλακές και θείο στο στρατόπεδο του Μαουτχάουζεν, ο Μανώλης Ρασούλης γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης το Σεπτέμβριο του 1945.
Στην Αθήνα ξεκίνησε να δουλεύει στην εφημερίδα ‘’Δημοκρατική Αλλαγή’’ με έντονη συμμετοχή στους αγώνες του 114, ενώ παράλληλα σπούδαζε σκηνοθεσία και έγραφε, ποιήματα, λογοτεχνικά κείμενα και  στιχάκια, ενώ ερασιτεχνικά άρχισε να τραγουδά στις μπουάτ  της Πλάκας που τότε ήταν στη μεγάλη τους άνθηση. 

Συλλαμβάνεται από τη δικτατορία και οδηγείται στα κρατητήρια της οδού Μπουμπουλίνας, ενώ στη συνέχεια φεύγει για το Λονδίνο. Μένει εκεί έξη χρόνια και συμμετέχει ενεργά στην οργάνωση του  αντιδικτατορικού αγώνα. Γίνεται μέλος του τροτσκιστικού κινήματος και παίρνει μέρος σε πορείες ειρήνης, πουλάει εφημερίδες στους δρόμους ενώ συνεχίζει να γράφει άρθρα εναντίον της χούντας. Επιστρέφει στην Ελλάδα μετά την κατάπτωση της χούντας και συμμετέχει σε όλους τους εργατικούς αγώνες και πορείες, όντως εργαζόμενος στα ναυπηγεία στο Πέραμα.
Το 1974, κατόπιν πρόσκλησης του Μάνου Λοϊζου, συμμετέχει μαζί με τη Μαρία Φαραντούρη στο δίσκο ‘’Τα νέγρικα’’, όπου είναι και η πρώτη επίσημη του εμφάνιση. Ακολουθεί ο Νίκος Μαμαγκάκης με τον ‘’Ερωτόκριτο’’, ενώ εκτυπώνει και τρία βιβλία του, πάντα με αντισυμβατικούς και ανατρεπτικούς ήρωες.
Συνεργάζεται με το Νίκο Ξυδάκη στα ‘’Δήθεν’’ και αυτό θα τον καθιερώσει σαν ένα από τους σημαντικότερους στιχουργούς και τραγουδοποιούς  της εποχής. Συνεχίζει με την ‘’εκδίκηση της γυφτιάς’’ και με όλη τη μακρά πορεία που θα παραθέσω παρακάτω.
‘’ ..τους ανθρώπους τους αγάπησα’’  έγραψε σ’ ένα βιβλίο του που κυκλοφόρησε τότε… Πράγματι μας αγάπησε πολύ…
Ο Μανώλης Ρασούλης κάνει συναυλίες στο Βερολίνο στην Κωνσταντινούπολη στη Βαρκελώνη … Τα τραγούδια του γίνονται γνωστά κι αγαπητά στο Ισραήλ, την Τουρκία, Τη Σερβία, αλλά και … στην Ιαπωνία.
Σταδιακά τον απορροφά η μελέτη της Ανατολικής φιλοσοφίας, καθώς βλέπει αδιέξοδα στα κόμματα και σκληροπυρηνικές στάσεις και αντιμετωπίσεις. Ανακαλύπτει τον OSHO, ένα Ινδό φιλόσοφο, διαβάζει κείμενα και βιβλία του, μαγεύεται και πηγαίνει στην Ινδία όπου και τον γνωρίζει προσωπικά. Μας τον γνωρίζει κι εμάς, ενώ ταυτόχρονα εκδίδει ακόμα ένα βιβλίο, βασισμένο πάνω στη φιλοσοφία του Ηράκλειτου. Ταυτόχρονα γράφει και συμμετέχει μουσικά στα δρώμενα της Ελλάδας, παρεμβάλλεται όπου πρέπει και λέει τα πράγματα όπως είναι, ξεκάθαρα και τεκμηριωμένα.

 Συνεχίζει να παράγει έργο, τραγούδια, βιβλία προγράμματα στο ραδιόφωνο και άρθρα σε πολλές εφημερίδες.


Πίστευε πάντα και το υποστήριζε με όλη του τη δύναμη ότι η Ελλάδα πρέπει και οφείλει να στραφεί στον Πολιτισμό, μακριά από μιλιταριστικές επιδιώξεις των ισχυρών του κόσμου. Πίστευε στην ελευθεριότητα της σκέψης, βασισμένη στη προσφορά της συνείδησης και στον επίγειο παράδεισο που οφείλουμε να δημιουργήσουμε με τη δύναμη της ψυχής. Πίστευε στον άνθρωπο και στις δυνατότητες του και ήταν καυστικός με κάθε λογής ‘’ψώνια ‘’ και ‘’μαϊντανούς’’. Αρνιόταν πεισματικά να μπει σε στερεότυπα τρυπάκια και πάντα ήταν ένας ελεύθερος καβαλάρης συνειδησιακά προβληματισμένος  και θυμωμένος με το σύστημα. Πάντα το πολεμούσε…
Πέθανε από αδιευκρίνιστα αίτια στη Θεσσαλονίκη πριν ένα περίπου χρόνο, στις 13 Μαρτίου του 2011.

Δισκογραφία:
 Νέγρικα (Γ. Νεγρεπόντη, Μ. Λοίζου, Μ. Φαραντούρη), 1974
* Νέος Ερωτόκριτος (Ν. Μαμαγκάκης, Π. Πρεβελάκης, Α. Μάνου), 1974
* Αχαρνείς (Δ. Σαββόπουλος), 1977
* Η εκδίκηση της γυφτιάς (Ν. Ξυδάκης, Δ. Σαββόπουλος, Ν. Παπάζογλου), 1978
* Τα δήθεν (Ν. Ξηδάκης, Ν. Παπάζογλου, Δ. Κοντογιάννης), 1978
* Τα τραγούδια της Χαρούλας (Μ. Λοίζος, Χ. Αλεξίου), 1980
* Οι κυβερνήσεις πέφτουνε μα η αγάπη μένει (Χ. Νικολόπουλος, Δ. Κοντογιάννης),
* Παίξε Χρήστο επειγόντως (Χ. Νικολόπουλος, Ε. Βιτάλη, Π. Τερζής),
* Όλοι δικοί μας είμαστε (Χ. Νικολόπουλος, Ν. Παπάζογλου, Π. Τερζής),
* Ζεστά ποτά (Αδελφοί Κατσιμίχα, Μ. Ρασούλης παραγωγή),
* Να’ μαστε πάλι εδώ Ανδρέα (Α. Μικρούτσικος, Μ. Ρασούλης),
* Ναι στο ναι και ναι στο όχι (Μ. Ρασούλης, Ν. Ξυδάκης, Μ. Στεφανόπουλος),
* Τα ποδοσφαιρικά (Γ. Γαβαλάς),
* Διπλά σακατεμένος πειρατής (Γ. Γαβαλάς),
* Εσύ κι αν γίνεις υπουργός εγώ θα σ' αγαπάω (Π. Βαγιόπουλος, Α. Ρασούλη Κουφουδάκη),
* Πότε Βούδας πότε Κούδας (Π. Βαγιόπουλος, Ν. Παπάζογλου, Γλυκερία),
* Βαλκανιζατέρ (Π. Βαγιόπουλος, Γλυκερία, Α. Καρακότας),
* Σελοτέιπ (Π. Βαγιόπουλος, Ο. Περίδης, Ν. Ρασούλη, Γ. Λίζος),
* Γεια σου κυρ Εισαγγελέα (Π. Βαγιόπουλος, Καφετζοπουλική κομπανία),
* Νοηματουργείο (Π. Βαγιόπουλος, Γ. Ξυδάκης, Γ. Λοίζος),
* Της άγνοιας ο γιος και το τραγούδι για τον Καστοριάδη (Μ. Ρασούλης),
* Τραγούδι για την Καλαμάτα (Π. Βαγιόπουλος),
* Το τραίνο φτάνει τελικά στην Κατερίνη (Χ. Παπαδόπουλος, Β. Λέκκας, Κ. Σιάπαντα, Ορέστης),
* Τι γυρεύεις μεσ' την Κίνα Τσάκι Τσαν (Π. Βαγιόπουλος, Ν. Βενετσάνου, Ο. Περίδης),
* Αγάπα μας και μή μας χαιρετάς (Ν. Ρασούλη)
* Σκόρπια 1 (Ν. Ξυδάκης, Ν. Παπάζογλου, Γλυκερία),
* Σκόρπια 2 (Χ. Αλεξίου, Σ. Μάλαμας)
* Όταν τραγουδούν τα ψάρια (Γ. Λίζος),
* Σέπτικ Φλες - DEATH METAL I , Γαλλική παραγωγή,
* Σέπτικ Φλες - DEATH METAL IΙ , Γαλλική παραγωγή,
* ah elada sagapo (Ν. Παπάζογλου) Γερμανική εταιρία ΠΥΡΑΝΧΑΣ, Βερολίνο,
*Hummus Sapiens και η μνήμη των κύκλων (Yehuda Poliker) 

Επιμέλεια κειμένου: Αννα Γαλανού
Πηγές: Βικιπαίδεια

Πέμπτη, 29 Νοεμβρίου 2012

Χαλίλ Γκιμπράν


Ο έρωτας

Σαν ο έρωτας σε μαγέψει ακολούθησε τον,
όσο κι αν οι δρόμοι του είναι τραχιοί κι απότομοι.
Κι όταν οι φτερούγες του σε τυλίξουν, γείρε πάνω του,
όσο κι αν το σπαθί που κρύβει στο φτέρωμά του μπορεί να σε πληγώσει
Κι όταν σου μιλάει πίστεψε τον,
όσο κι αν η φωνή του γκρεμίζει τα όνειρά σου,
όπως ο βόρειος άνεμος το κήπο σου κουρσεύει.

Γιατί όσο κι αν ο έρωτας σε στολίζει, άλλο τόσο σε σταυρώνει.
Όσο κι αν σε βοηθάει ν’ ανθίσεις, τόσο από την άλλη κλαδεύει τα κλωνιά σου.
Όσο κι αν σκαρφαλώνει ψηλά για να σε φθάσει,
τα τρυφερά κλαδιά σου, που λικνίζονται στον ήλιο να χαϊδέψει,
έτσι ως τις ρίζες σου θα κατέβει να τις ταρακουνήσει
καθώς αγκιστρωμένες είναι μες το χώμα…

Κι αν μες το φόβο σου γύρευες από τον έρωτα μόνο γαλήνη κι ηδονή
τότε είναι καλύτερα τη γύμνια σου να κρύψεις
και να περάσεις μακριά από του έρωτα τ’ αλώνια…
Να βγεις στο δρόμο που δεν έχει εποχές...
Εκεί που θα γελάς, μα θα ‘ναι το γέλιο μισερό
Εκεί που θα κλαις, μα θα ‘ναι λειψά τα δάκρια σου

Ο πόνος

Και μια γυναίκα μίλησε και είπε:  Μίλησέ μας για τον Πόνο. 
Και κείνος αποκρίθηκε: 
Ο πόνος σας είναι το σπάσιμο του όστρακου που περικλείει τη γνώση σας. 
Όπως το τσόφλι του καρπού πρέπει να σπάσει, για να βγει η καρδιά του στο φως του ήλιου, έτσι κι εσείς πρέπει να γνωρίσετε τον πόνο. 
Κι αν θα μπορούσατε να κρατάτε πάντα στη καρδιά σας το θαυμασμό για τα καθημερινά θαύματα της ζωής σας, ο πόνος τότε δε θα σας φαινόταν λιγότερο θαυμαστός από τη χαρά σας. 
Και θα δεχόσαστε τις εποχές της καρδιάς σας, όπως δέχεστε πάντα τις εποχές που περνούν πάνω από τα χωράφια σας. 
Και θα παρατηρούσατε με ηρεμία τους χειμώνες της θλίψης σας. 
Πολλούς από τους πόνους σας τους διαλέγετε μονάχοι. 
Είναι το πικρό φάρμακο που μ' αυτό ο γιατρός που είναι μέσα σας θεραπεύει τον άρρωστο εαυτό σας. 
Γι' αυτό, να εμπιστεύεστε το γιατρό, και να πίνετε το φάρμακό του, σιωπηλά και ήρεμα. 
Γιατί το χέρι του, αν βαρύ και σκληρό, οδηγείται από το τρυφερό χέρι του Αόρατου… 
Και η κούπα που σας δίνει, μ' όλο που καίει τα χείλη σας, είναι φτιαγμένη από τον πηλό που ο μεγάλος Αγγειοπλάστης μούσκεψε με τα δικά του άγια δάκρυα.

Αυτογνωσία 

Και κάποιος άντρας κι είπε: Μίλησέ μας για την Αυτογνωσία. 
Κι εκείνος απάντησε λέγοντας: 
Οι καρδιές σας γνωρίζουν σιωπηλά τα μυστικά των ημερών και των νυχτών.  Αλλά τ' αφτιά σας διψούν για τον ήχο της γνώσης της καρδιάς σας. 
Θέλετε να γνωρίσετε με λόγια αυτό που γνωρίζετε από πάντα στη σκέψη σας. 
Θέλετε ν' αγγίξετε με τα δάχτυλά σας το γυμνό σώμα των ονείρων σας. 
Κι είναι καλό που το θέλετε. 
Το κρυφό πηγάδι της ψυχής σας πρέπει ν’ αναβλύσει και να τρέξει κελαρύζοντας προς τη θάλασσα. Κι ο θησαυρός του άπειρου βάθους σας πρέπει ν’ αποκαλυφθεί στα μάτια σας. 

Δεν πρέπει όμως να υπάρχουν ζυγαριές για να ζυγίζουν τον άγνωστο θησαυρό σας. Και μη μετράτε τα βάθη της γνώσης σας με το βυθομετρικό κοντάρι ή το σχοινί. 
Γιατί ο εαυτός είναι μια θάλασσα απεριόριστη και άμετρη. 
Μη λέτε, "Βρήκα την αλήθεια", αλλά να λέτε, "Βρήκα μιαν αλήθεια". 
Μη λέτε, "Βρήκα το μονοπάτι της ψυχής", αλλά να λέτε, "Συνάντησα την ψυχή που περπατούσε στο μονοπάτι μου". 
Γιατί η ψυχή περπατά πάνω σ' όλα τα μονοπάτια. 
Η ψυχή δεν περπατά πάνω σε μια γραμμή, ούτε μεγαλώνει σαν καλάμι. 
Η ψυχή ξεδιπλώνεται, όπως ο λωτός με τ’ αναρίθμητα πέταλα.

Η δουλειά

Σας έχουν πει ότι η ζωή είναι σκοτάδι και μέσα στην απελπισία, σας γυρίζει σαν ηχώ αυτό που ειπώθηκε από τον απελπισμένο.

Κι εγώ σας λέω πως η ζωή είναι σκοτάδι αν δεν υπάρχει πάθος. Και κάθε πάθος είναι τυφλό αν δεν υπάρχει γνώση. Και κάθε γνώση είναι μάταιη χωρίς δουλειά, μα και η δουλειά είναι άδεια χωρίς αγάπη. Μα σαν δουλεύετε μ' αγάπη, ενώνεστε με τον εαυτό σας κι ο ένας με τον άλλο κι όλοι σας με το Θεό.

Και τι σημαίνει δουλεύω με αγάπη; Σημαίνει να υφαίνεις με τις κλωστές που τραβάς απ' την καρδιά σου, σαν να  ‘ταν να φορέσει το ύφασμα αυτό η αγαπημένη σου ψυχή...

Σημαίνει να χτίζεις ένα σπίτι με στοργή, σαν να ‘ταν να κατοικήσει σ' αυτό η αγαπημένη σου ψυχή...

Σημαίνει να σπέρνεις με τρυφερότητα τους σπόρους και με χαρά να συλλέγεις τη σοδειά, σαν να ‘ταν να φάει τον καρπό η αγαπημένη σου ψυχή...

Σημαίνει να δίνεις σε όλα το δικό σου νόημα, με μια ανάσα από το πνεύμα σου...

Πολλές φορές σας άκουσα να λέτε σαν να μιλούσατε στον ύπνο σας "αυτός που δουλεύει το μάρμαρο και βρίσκει της ψυχής του την έκφραση στην πέτρα, είναι ανώτερος από αυτόν που οργώνει τη γη. Κι αυτός που πιάνει τα χρώματα του ουράνιου τόξου και τα βάζει πάνω σ' ένα πανί μα ανθρώπινες μορφές, αξίζει περισσότερο από αυτόν που φτιάχνει σανδάλια για τα πόδια μας".

Αλλά εγώ σας λέω, όχι στον ύπνο μου, μα ξύπνιος στο καταμεσήμερο, ότι ο άνεμος δεν τραγουδά γλυκύτερα στις γιγάντιες βελανιδιές απ' όσο στο πιο μικρό και ταπεινό χορταράκι...

Και μεγάλος είναι αυτός που μεταλλάζει τη φωνή του ανέμου σε τραγούδι και το κάνει γλυκό με την αγάπη του.

Η δουλειά είναι φανερωμένη αγάπη. Κι αν δεν μπορείτε να δουλεύετε μα αγάπη, παρά μόνο με αηδία, καλύτερα παρατήστε τη δουλειά σας και καθίστε στην πύλη του ναού να παίρνετε ελεημοσύνη απ' αυτούς που δουλεύουν με χαρά.

Γιατί αν ψήνεις το ψωμί με αδιαφορία, ψήνεις πικρό ψωμί, που δε χορταίνει παρά την μισή πείνα του ανθρώπου. Κι αν αγανακτείς με των σταφυλιών το πάτημα, η αγανάκτησή σου στάζει δηλητήριο στο κρασί. Κι αν σαν τους αγγέλους τραγουδάς, μα δεν αγαπάς το τραγούδι, βουλώνεις τα αυτιά του ανθρώπου στης μέρας τις φωνές και στις φωνές της νύχτας..
Έργα στα Αραβικά:
  • Επαναστατημένα Πνεύματα (1908)
  • Σπασμένα Φτερά (1912)
  • Δάκρυ και Χαμόγελο (1914)
  • Η Λιτανεία (1918)
Έργα στα Αγγλικά:
  • Ο Τρελός (1918)
  • Ο Πρόδρομος (1920)
  • Ο Προφήτης (1923)
  • Άμμος και Αφρός (1926)
  • Ιησούς ο Γιος του Ανθρώπου (1928)
Έργα που εκδόθηκαν μετά το θάνατό του:
  • Οι Θεοί της Γης (1931)
  • Ο Περιπλανώμενος (1932)
  • Ο Κήπος του Προφήτη (1933)
  • Ο Λάζαρος κι ο Αγαπημένος του (1933)   
/http://annagalanou.blogspot.gr/

Τετάρτη, 21 Νοεμβρίου 2012

ΜΗ ΜΕ ΦΩΝΑΖΕΙΣ ‘’ΞΕΝΟ’’


Επειδή άλλη μάνα με γέννησε
και σ' άλλη γλώσσα άκουσες εσύ
τα όμορφα παιδικά σου παραμύθια...
μη με φωνάζεις ‘’ξένο’’

Το ψωμί σου δε διαφέρει απ' το δικό μου
το χέρι σου είναι όμοιο με το δικό μου,
σαν τη φωτιά καίει και η δική μου φωτιά.
Γιατί λοιπόν με φωνάζεις ‘’ξένο’’;

Επειδή σ' άλλους δρόμους βρέθηκα
και σ’ άλλο λαό γεννήθηκα;
Επειδή άλλες θάλασσες γνώρισα
και απ' αλλού σάλπαρα… Με φωνάζεις ‘’ξένο’’;

Το ίδιο άγχος κρύβουμε κι οι δυο
η ίδια εξάντληση στην πλάτη μας βαραίνει,
Αυτή που συντρίβει τον κάθε θνητό
μες απ' του χρόνου τα σκοτάδια…
Από τότε ακόμα που δεν είχαν μπει σύνορα
κι ανάμεσά μας δεν είχαν φθάσει ακόμη
όσοι διχάζουν και σκοτώνουν το φτωχό!
Αυτοί που κλέβουν και μοιράζουν ψέματα…
Αυτοί που εμπορεύονται κι εμάς
και θάβουν αδίστακτα τα όνειρά μας…
Αυτοί εφεύραν αυτή τη λέξη
τη σκληρή λέξη… ‘’ξένος’’!

Λέξη παγωμένη και γεμάτη θλίψη
που θυμίζει λησμονιά και εξορία.
Αν μ’ αγαπάς, σταμάτα να με φωνάζεις ‘’ξένο’’

Αν θέλεις, κοίταξέ με στα μάτια,
ας φθάσει η ματιά σου πιο πέρα απ' το μίσος,
ας ξεπεράσει φόβο κι εγωισμό.

Για δες, άνθρωπος είμαι κι εγώ
Όχι, δεν είμαι ‘’ξένος’’!

Ποίηση: 
Άγνωστος Μετανάστης

Πέμπτη, 15 Νοεμβρίου 2012

ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ - ΑΣΚΗΤΙΚΗ

Γ΄ Η Ανθρωπότητα

Δε μιλάς εσύ. Μήτε είναι η ράτσα μονάχα μέσα σου που φωνάζει• μέσα σου οι αρίφνητες γενεές των ανθρώπων• άσπροι, κίτρινοι, μαύροι• χιμούν και φωνάζουν.
Λευτερώσου κι από τη ράτσα• πολέμα να ζήσεις όλο τον αγωνιζόμενον άνθρωπο. Κοίτα τον πώς ξεμασκάλισε από τα ζώα, πώς μάχεται να σταθεί όρθιος, να ρυθμίσει τίς άναρθρες κραυγές, να συντηρήσει τη φλόγα ανάμεσα στις πυροστιές, να συντηρήσει το νου ανάμεσα στα κόκαλα της κεφαλής του.
Έλεος να σε κυριέψει για το πλάσμα τούτο που ξεκόρμισε ένα πρωί από τους πίθηκους, γυμνό, ανυπεράσπιστο, χωρίς κέρατα και δόντια, μονάχα με μια σπίθα φωτιά στο μαλακό του το καύκαλο.
Δεν ξέρει από που έρχεται και κατά που πάει. Μα θέλει, αγαπώντας, δουλεύοντας, σκοτώνοντας, να κυριέψει τη γης.
Κοίταξε τους ανθρώπους, λυπήσου τους. Κοίταξε τον εαυτό σου ανάμεσα στους ανθρώπους, λυπήσου τον. Μέσα στο θαμπό σούρουπο της ζωής αγγίζουμε ο ένας τον άλλον, ψαχνόμαστε, ρωτούμε, αφουκραζόμαστε• φωνάζουμε βοήθεια!
Τρέχουμε. Ξέρουμε πώς τρέχουμε να πεθάνουμε, μα δεν μπορούμε να σταματήσουμε. Τρέχουμε.
Μια λαμπάδα κρατούμε και τρέχουμε. Το πρόσωπο μας, μια στιγμή, φωτίζεται• μα βιαστικά παραδίνουμε τη λαμπάδα στο γιο μας κι ευτύς σβήνουμε, κατεβαίνουμε στον Αδη.
Η μάνα κοιτάει μπροστά, κατά την κόρη• η κόρη κοιτάει κι αυτή μπροστά, πέρα από του αντρός της το κορμί, κατά το γιο ΄να πώς πορεύεται στη γης ετούτη ο Αόρατος.
Όλοι, χωρίς έλεος, κοιτάζουμε καταμπροστά, σπρωγμένοι από τεράστιες πίσω μας αλάθευτες σκοτεινές δυνάμες.
Σηκώσου απάνω από το πρόσκαιρο μετερίζι του κορμιού σου, κοίταξε πίσω τους αιώνες. Τι βλέπεις; Ζώα γιομάτα τρίχες κι αίματα ανεβαίνουν από τη λάσπη ανταρεμένα. Ζώα γιομάτα τρίχες κι αίματα κατεβαίνουν από τα κορφοβούνια ανταρεμένα.
Σμίγουν μουγκρίζοντας οι δυό στρατοί σαν άντρας με γυναίκα και γίνουνται ένας βώλος αίμα, μυαλό και λάσπη.
Κοίταξε• οι λαοί ανεβαίνουν σα χλόη από τα χώματα και πέφτουν πάλι στα χώματα, λίπασμα γονερό για τις μελλούμενες σπορές. Κι η γης παχαίνει από τη στάχτη, από τα αίματα κι από τα μυαλά των ανθρώπων.
Αρίφνητοι χάνουνται μεσοστρατίς, γεννιούνται και πεθαίνουν στείροι. Καταβόθρες ξαφνικά ανοίγουνται μες στο σκοτάδι, γκρεμίζουνται λαοί, προστάγματα δίχως συνοχή γρικιούνται μέσα στην ακατάστατη βουή, και το ανθρώπινο κοπάδι ταράζεται και σκορπίζει.
Ξαφνικά μαντεύουμε κάτωθε και γύρα μας και μέσα στην άβυσσο της καρδιάς μας τις τυφλές, αχόρταγες, χωρίς καρδιά, χωρίς μυαλό δυνάμες.
Σ΄ ένα πέλαγο τρικυμισμένο αρμενίζουμε, το νιώθουμε σε μιαν κίτρινη αστραπή, σ΄ ένα τσόφλι μπιστευτήκαμε τα πλούτη μας, τα παιδιά και τους θεούς μας.
Κύματα σκοτεινά, πηχτά, όλο αίματα οι αίώνες ανεβοκατεβαίνουν. Η κάθε στιγμή είναι μια άβυσσο που ανοίγει.
Αγνάντευε το σκοτεινό πέλαγο χωρίς να τρεκλίζεις, κοίταζε κατάματα την άβυσσο, κάθε στιγμή, χωρίς φαντασία, αναίδεια και φόβο. Χωρίς φαντασία, αναίδεια και φόβο. Μα δε φτάνει• κάμε ένα βήμα ακόμα• πολέμησε να δώσεις νόημα στ΄ ασυνάρτητα παλέματα του ανθρώπου.
Γύμναζε την καρδιά σου να κυβερνάει όσο μπορεί πιο απλόχωρη παλαίστρα. Ανακύκλωνε σ΄ έναν αιώνα, υστέρα σε δυο αιώνες, υστέρα σε τρεις, σε δέκα, σε όσους αιώνες αντέχεις, την πορεία του ανθρώπου. Γύμναζε το μάτι σου να θεάται να κινούνται λαοί σε μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Βυθίζου στ΄ όραμα τούτο με υπομονή, με αγάπη κι υψηλή αφιλοκέρδεια• ωσότου αγάλια εντός σου ο κόσμος ν΄ ανασάνει: να φωτιστούν οι αγωνιζόμενοι, να σμίξουν στην καρδιά σου και ν΄ αναγνωριστούν αδερφοί.
Η καρδιά σμίγει ό,τι ο νους χωρίζει, ξεπερνάει την παλαίστρα της ανάγκης και μετουσιώνει το πάλεμα σε αγάπη.
Ακροπόδιζε στον αχόρταγο γκρεμό και πολέμα να συντάξεις τ΄ όραμα. Ανασήκωσε την πολύχρωμη καταπαχτή του μυστήριου• τ΄ άστρα, τις θάλασσες, τους ανθρώπους, τις Ιδέες• δώσε μορφή και νόημα στην άμορφη, άμυαλη απεραντοσύνη.
Περιμάζωξε στην καρδιά σου όλες τις τρομάρες, ανασύνθεσε όλες τις λεπτομέρειες. Ένας κύκλος είναι η λύτρωση• κλείσε τον!
Τι θα πει ευτυχία; Να ζει όλες τις δυστυχίες. Τι θα πει φως; Να κοιτάς με αθόλωτο μάτι όλα τα σκοτάδια.
Είμαστε ένα γράμμα ταπεινό, μια συλλαβή, μια λέξη από τη γιγάντια Οδύσσεια. Είμαστε βυθισμένοι σ΄ ένα γιγάντιο τραγούδι και λάμπουμε όπως λάμπουν τα ταπεινά χοχλάδια όσο είναι βυθισμένα στη θάλασσα.
Ποιο είναι το χρέος μας; Ν΄ ανασηκώσουμε το κεφάλι από το κείμενο, μια στιγμή, όσο αντέχουν τα σπλάχνα μας, και ν΄ αναπνέψουμε το υπερπόντιο τραγούδι.
Να σμίξουμε τις περιπέτειες, να δώσουμε νόημα στο ταξίδι, να παλεύουμε ακατάλυτα με τους ανθρώπους, με τους θεούς και με τα ζώα, κι αργά, υπομονετικά, να μολώνουμε μέσα στα φρένα μας, μελούδι από το μελούδι μας, την Ιθάκη.
Σαν ένα νησί, αργά, με φοβερόν αγώνα, υψώνεται μέσα από τον ωκεανό του ανύπαρχτου το έργο του ανθρώπου.
Μέσα στο μερόνυχτα στερεούμενο τούτο αλώνι οι γενεές δουλεύουν, αγαπούν, ελπίζουν, αφανίζουνται. Νέες γενεές πατούν τα κουφάρια των πατέρων, συνεχίζουν το έργο απάνω στην άβυσσο και μάχουνται να μερώσουν το τρομερό μυστήριο• πώς; καλλιεργώντας ένα χωράφι, φιλώντας μια γυναίκα, μελετώντας μιαν πέτρα" ένα ζώο, μιαν Ιδέα.
Έρχουνται σεισμοί, το νησί σαλεύει, μια γωνιά γκρεμίζεται, μια άλλη ανεβαίνει από τ΄ ανήλιαγα κύματα.
Ένας αργάτης πελαγίσιος είναι ο νους, κι είναι η δουλειά του να μολώνει το χάος.
Απ΄ όλες τούτες τις γενεές, άπ΄ όλες τις δυστυχίες και τις χαρές, από τους έρωτες, από τους πολέμους, από τις Ιδέες, αναδίνεται μια φωνή αγνή και γαλήνια• αγνή και γαλήνια, γιατί περιέχει όλες τις αμαρτίες και τις ανησυχίες του αγωνιζόμενου ανθρώπου και τις ξεπερνάει κι ανεβαίνει.
Μέσα απ΄ όλο τούτο το ανθρώπινο υλικό ένας ανηφορίζει με τα χέρια, με τα πόδια, πνιμένος στα δάκρυα και στα αίματα, κι αγωνίζεται να σωθεί. Να σωθεί από ποιόν; Από το κορμί που τον περικλείνει, από το λαό που τον αναβαστάει, από τη σάρκα, από την καρδιά κι από τα φρένα του ανθρώπου.
- Κύριε, ποιος είσαι; Σάν Κένταυρος υψώνεσαι μπροστά μου, με τα χέρια στον ουρανό τανυσμένα, με τα πόδια καρφωμένα στη λάσπη.
- Είμαι Εκείνος που αιώνια ανεβαίνει!
- Γιατί ανεβαίνεις; Ξενεφρίζεσαι, αγωνιάς, μάχεσαι να ξεθηκαρώσεις από το ζώο. Από το ζώο κι από τον άνθρωπο. Μη με αφήνεις!
- Μάχουμαι, ανεβαίνω, για να μην πνιγώ. Απλώνω τα χέρια μου, πιάνουμαι απ΄ όλα τα ζεστά κορμιά, σηκώνω απάνω από το μυαλό το κεφάλι μου για ν΄ αναπνέψω• ολούθε πνίγουμαι, πουθενά δε χωρώ!
- Κύριε, γιατί τρέμεις;
- Φοβούμαι! Ο σκοτεινός ανήφορος δεν έχει τελειωμό. Μια φλόγα είναι η κεφαλή μου κι αιώνια ξεκορμίζει• μα το πνέμα της νύχτας αιώνια φυσάει να με σβήσει. Ο αγώνας μου όλος πάσα στιγμή κιντυνεύει. Ο αγώνας μου όλος σε κάθε κορμί κιντυνεύει. Πατώ, παραπατώ μέσα στις σάρκες, σαν ένας νυχτωμένος στρατοκόπος, και φωνάζω: Βοήθεια!

http://annagalanou.blogspot.gr/

Παρασκευή, 2 Νοεμβρίου 2012

Δημοτικό τραγούδι


Ο κορμός των δημοτικών τραγουδιών είναι η προφορική παράδοση γεγονότων  που μεταφέρεται από γενιά σε γενιά, από στόμα σε στόμα, είτε σαν παραμύθι, είτε σαν θρύλος, είτε σαν τραγούδι.
Τα δημοτικά τραγούδια είναι επί το πλείστον διηγηματικά. Περιγράφουν ιστορικά  γεγονότα ή εξιστορούν καταστάσεις από καθημερινές εκδηλώσεις. Έχουν ζωντανές περιγραφές με το ίδιο κεντρικό θέμα, το οποίο όμως διαφοροποιείται ανάλογα με την περιοχή. Αξιοπρόσεκτο σημείο είναι ότι έχουν λιτό λόγο και χρησιμοποιούν ρήματα και ουσιαστικά ενώ αποφεύγουν τη συχνή χρήση επιθέτων.
Δεν υπάρχει φαινόμενο διασκελισμού στα τραγούδια αυτά, αφού κάθε στίχος η το πολύ δίστιχο έχει αυτοτελές νόημα. Το κοινό σημείο τους είναι οι προσωποποιήσεις, υπερβολικές καμιά φορά, όλων των έμψυχων ή άψυχων που αναφέρονται. Δηλαδή τα ποτάμια, τα πουλιά, τα βουνά, τα δένδρα, όχι μόνο μιλούν... αλλά παίρνουν και πρωτοβουλίες, συμμετέχουν ενεργά δίνοντας λύσεις ή συμβουλές…
Σημαντικό λόγο σ' αυτή τη διαφοροποίηση είναι η γλώσσα, οι υπάρχουσες τοπικές δοξασίες και η γεωγραφική τοποθεσία. Στις ορεινές κυρίως περιοχές τα δημοτικά τραγούδια (δημώδη άσματα), είναι χορωδιακά, ψαλμώδη, πολυφωνικά. Οι φωνές καλύπτουν επαρκώς όλη τη γνωστή μουσική κλίμακα και τόσο η σύνθεση όσο και η αρμονία τους είναι εκπληκτικές.
Αυτές οι παραλλαγές αποτελούν ξεχωριστή ιδιαιτερότητα στο δημοτικό τραγούδι που ενώ διαφοροποιείται η μορφή του, η ουσία του παραμένει ίδια.
Τα δημοτικά τραγούδια είναι αυτοσχεδιασμοί που πέρασαν προφορικά και διαπότισαν αμέτρητες γενιές. Ο βασικός τους πυρήνας δεν είναι τόσο η αφήγηση όσο το συναίσθημα.
Τραγούδια της ξενιτειάς, του γάμου, μοιρολόγια, νανουρίσματα, θρύλοι, επικές αναφορές με τραγούδια αντρειοσύνης, ακριτικά, τραγούδια του κάτω κόσμου… Επίσης κάλαντα, και αποκριάτικα.

Τα δημοτικά τραγούδια χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες:

Α: Παραλογές
Είναι διηγηματικά τραγούδια, όπου ο λυρισμός και το δράμα αναμιγνύονται με το επικό στοιχείο. Στηρίζονται κυρίως σε λαϊκές παραδόσεις ή σε τελείως εξωπραγματικά γεγονότα όπου όμως με το πέρασμα του χρόνου μοιάζουν να έγιναν στ’ αλήθεια.
Δράκοι, βασιλιάδες, δαίμονες, έρωτες, φόνοι, βεντέτες, προδοσίες, λεηλασίες, σφαγές και καταστροφές
Χαρακτηριστικά τραγούδια των παραλογών είναι, (Της Άρτας το γιοφύρι, Το τραγούδι του νεκρού αδελφού, Σαράντα παλληκάρια, Λάμια μεταμφιεσμένη και χήρας γιός, Ο Κώστας άρρωστος και το πουλί…)  

Β:  Στα ιστορικά τραγούδια (Ακριτικά, επικά, ιστορικά, κλέφτικα)
Ηρωικά επί το πλείστον γεμάτα με κατορθώματα και ανδρεία, νίκες και πόλεμους, καταστροφές και συμφορές, σεισμούς, αιχμαλωσίες… Εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις τα περισσότερα είναι θλιμμένα τραγούδια (Ο θάνατος του Διγενή, της Αγιάς Σοφιάς, ο Μικροκωνσταντίνος, Του Κάστρου της Ωριάς, Το στοιχειό κι ο αντρειωμένος …)

Γ:  Στη καθημερινότητα της ζωής
Τραγούδια της καθημερινότητας που αντιγράφουν διαχρονικά εποχές ήθη και έθιμα, γάμους και πανηγύρια, νανουρίσματα, μοιρολόια, τραγούδια για την ξενιτειά, για τον έρωτα, για τους ερωτευμένους, σκωπτικά τραγούδια και κάλαντα (Μήλο μου κόκκινο, Ερόδισ’ η ανατολή, Τριομερήτικος γαμπρός, Ο Γιάννης κι η Μάρω, η Ευγενούλα μοσχονιά, Τραγούδι του γυρισμού, Ποιος είναι π’ αναστέναξε…)

Κοινά σημεία των δημοτικών τραγουδιών.
1. Ο Ιαμβικός δεκαπεντασύλλαβος και σε κάποια, ελάχιστα, ο ιαμβικός δωδεκασύλλαβος. Η ομοιοκαταληξία είναι συμπτωματική και τη συναντάμε  σε ελάχιστες περιπτώσεις, κυρίως στα λιανοτράγουδα.
2. Ανώνυμος δημιουργός. Σε όλα τα τραγούδια είναι άγνωστος τόσο ο συνθέτης όσο και ο   στιχουργός.  
3. Το δημοτικό τραγούδι δεν απαγγέλλεται, τραγουδιέται. 
4. Δεν υπάρχει ακριβής τόπος προέλευσης, ούτε ακριβής χρόνος σύνθεσης 
(Εξαίρεση  αποτελούν τα ιστορικά τραγούδια που ακολουθούν πάντα ιστορικά γεγονότα) 
5. Ζωντανές περιγραφές, άψυχα που μιλούν και συμβουλεύουν, μαγεία  και συμβολισμοί

Τα δημοτικά τραγούδια εδώ και αιώνες συντροφεύουν, ενθαρρύνουν  και παρηγορούν τις ψυχές. Τις περισσότερες φορές η νοσταλγία τους είναι έντονη και αφήνει πάντα στο στόμα τη γλυκόπικρη γεύση ενός παρελθόντος που κουβαλάμε συνέχεια. Είναι διαχρονικά, ίσως τα μόνα, που άντεξαν και αντέχουν στο χρόνο. Πάνε ακόμα χείλη με χείλη, ακόμα τα παραμύθια τους συντροφεύουν όνειρα και το κάλεσμα τους είναι ολόκληρη η ιστορία μας. 
Επιμέλεια κειμένου: Άννα Γαλανού
http://annagalanou.blogspot.gr/

Παρασκευή, 26 Οκτωβρίου 2012

Μέρες μνήμης… 1940 – 1944 …. ΠΟΤΕ ΠΙΑ

Επιχείρηση Μαρίτα, ‘’Unternehmen Marita’’ ήταν το όνομα που έδωσαν οι Γερμανοί φασίστες την εισβολή στην Ελλάδα, αμέσως μόλις οι Έλληνες ήρωες είπαν το μεγάλο όχι στους φασίστες του Μουσολίνι στα βουνά της Αλβανίας.
Η εισβολή των Γερμανών στην Ελλάδα έγινε μέσω Βουλγαρίας και Γιουγκοσλαβίας και ξεκίνησε στις 6 Απριλίου του 1941. Δεν χρειάστηκαν πολύ χρόνο μιας και βρήκαν αποδιοργανωμένο το στρατό και εξουθενωμένους τους αγωνιστές του 1940. Σε ελάχιστο χρόνο είχαν φθάσει μέχρι την Καλαμάτα. Ένα μήνα αργότερα ξεκίνησε η μάχη της Κρήτης, επιχείρηση Ερμή την έλεγαν, «Unternehmen Merkur». Η κατάληψη του νησιού και η σθεναρή αντίδραση από τους Κρήτες, καθυστέρησαν δραματικά τα σχέδια των Ναζιστών και του Χίτλερ εναντίον της Ρωσίας. Το μεγαλοπρεπές σχέδιο επιχείρηση Μπαρμπαρόσα.

Γερμανοτσολιάδες

Κάθε πόλεμος έχει και τους ‘’εφιάλτες ‘’ του. Οι Γερμανοτσολιάδες ήταν Έλληνες τάγματα ασφαλείας που ιδρύθηκαν από τον κατοχικό πρωθυπουργό Ιω. Ράλλη για να προστατεύουν την ύπαιθρο από τις αντιστασιακές ομάδες. Ήταν σε πλήρη επικοινωνία με τους Φασίστες και εκτελούσαν απριόρι διαταγές τους. Πολλές μαρτυρίες αναφέρουν ότι ήταν ακόμα χειρότεροι από τους κατακτητές. Αναφέρονταν αποκλειστικά στη Βέρμαχτ και στην Γκεστάπο.

Κατοχή και πείνα Απρίλιος 1941- Οκτώβριος 1944

Το όπλο που χρησιμοποίησαν οι Γερμανοί στη Κατοχή εναντίον του άμαχου πληθυσμού ήταν η πείνα. Στις μεγάλες πόλεις και ιδαίτερα στην  Αθήνα, ο κόσμος σε πλήρη εξαθλίωση πέθαινε καθημερινά. Τα κάρα της δημαρχίας, ήταν μεταφορείς νεκρών όχι κορμιών, ανθρώπινων σκελετών. Ο αριθμός του άμαχου πληθυσμού που αποδεκατίστηκε εκείνη τη περίοδο ήταν από 300.000 – 770.000 άτομα  και επιπλέον 35.000 στρατιώτες. Βαρύς ο φόρος για μια μικρή χώρα. Παράλληλα με αυτό ήταν οι καθημερινές εκτελέσεις στα στρατόπεδα του Χαιδαρίου και της Καισαρινής, στην Αθήνα. Υπήρξα αυτήκοος μάρτυρας, μιας ηλικιωμένης κυρίας, νεκρής πλεον, όπου τη μέρα που εκτελείτο ο άνδρας και ο αδελφός της στη Καισαριανή, τα μεγάφωνα του στρατοπέδου έπαιζαν το τραγούδι… ‘’Το πρωί με ξυπνάς με φιλιά’’.  Η ειρωνία!!!

Τη Πρωτομαγιά του 1944 εκτελέστηκαν στο σκοπευτήριο της Καισαριανής 200 κρατούμενοι που μεταφέρθηκαν από το Χαϊδάρι. Ήταν το τίμημα για για το θάνατο  ενός (1) Γερμανού αξιωματικού της Βέρμαχτ και τριών συνοδών του στους Μολάους της Λακωνίας . Δέκα φορτηγά χρειάστηκαν για να μεταφέρουν τους 200 αγωνιστές από το Χαϊδάρι, στην Καισαριανή. Όλος ο δρόμος γέμισε σημειώματα, στη μάνα, στον πατέρα, στα αδέλφια, στους αγαπημένους, στους συναγωνιστές, παρακαταθήκη για αυτούς που έμεναν πίσω να συνεχίσουν την πάλη για την ελευθερία.


Μπλόκο της κοκκινιάς: 17 Αυγούστου 1944.
 Δεκάδες γερμανικά καμιόνια  και ταγματασφαλίτες που φορούν μαύρες κουκούλες περικυκλώνουν τις γύρω περιοχές που περικλείουν την Κοκκινιά, από Κορυδαλλό, Αιγάλεω, Δαφνί και Ρέντη μέχρι Κερατσίνι, Φάληρο και Πειραιά, ο κλοιός σφίγγει. 
Ο γνωστός χαφιές, Μπατράνης, διακρίνει μέσα στο πλήθος το λοχαγό του ΕΛΑΣ Αποστόλη Χατζηβασιλείου και με ειρωνεία τον χαιρετά «τα σέβη μου λοχαγέ» και δίνει το σύνθημα. Αφού με την ξιφολόγχη του βγάζουν το μάτι και του σχίζουν τα μάγουλα, τον περιφέρουν ανάμεσα στο πλήθος ζητώντας του να προδώσει. Η απάντηση του λοχαγού ήταν «Ψηλά το κεφάλι, μη φοβάστε. Δεν πρόκειται να προδώσω κανέναν».
Μετά τις 6:00 π.μ. ακούγονται τα «χωνιά» στους δρόμους της Κοκκινιάς: «Προσοχή-προσοχή! Σας μιλάνε τα τάγματα ασφαλείας. Όλοι οι άνδρες από 14-60 ετών να πάνε στην πλατεία της Οσίας Ξένης για έλεγχο ταυτοτήτων. Όσοι πιαστούν στα σπίτια τους θα τουφεκίζονται επί τόπου»
Γύρω στις 8.00 π.μ. η πλατεία της Οσίας Ξένης, αλλά και οι γύρω δρόμοι, έχουν γεμίσει από κόσμο. Περίπου 25.000 άτομα. Χωρίζονται κατά ομάδες σε πεντάδες με κενά μεταξύ τους για να μπορούν οι δήμιοι και να υποδεικνύουν όποιον θέλουν. Η εντολή είναι να κάθονται γονατιστοί με ψηλά το κεφάλι. Η ζέστη αφόρητη και αρκετοί είναι αυτοί που λιποθυμούν και ζητούν εναγωνίως λίγες σταγόνες νερό. Όσες γυναίκες προσπαθούν να πλησιάσουν τους κρατούμενους προσφέροντάς τους από τις πήλινες στάμνες λίγο νερό, κακοποιούνται μπροστά σε όλους. Οι Γερμανοτσολιάδες πιάνουν δουλειά. Η αυλαία αυτής της τραγωδίας έκλεισε γύρω στις 6:00 μ.μ. με ένα ξεδιάλεγμα περίπου 8.000 ομήρων. Ένα τεράστιο ανθρώπινο ποτάμι ξεκίνησε από την Κοκκινιά για το στρατόπεδο του Χαϊδαρίου. Οι όμηροι οδηγούνται, σε φάλαγγα ανά τέσσερις, και σ’ αυτή την απόσταση, περίπου 7 χιλιομέτρων όσοι πέφτουν κάτω από την εξάντληση, τη δίψα ή τη ζέστη, βασανίζονται αμέσως. Σε όλους τους δρόμους της Κοκκινιάς ακούς μόνο κλάματα μανάδων, συζύγων και παιδιών, ενώ από παντού ρέει αίμα και η πόλη μυρίζει θάνατο.
Όπως αναφέρει ο μαχητής του ΕΛΑΣ Αγ. Σοφίας Πειραιά, Μιχάλης Γρηγοράκης, ο οποίος συμμετείχε σ΄ αυτήν την πορεία, ένας από τους ταγματασφαλίτες που τους συνόδευαν, καθ΄ όλη τη διαδρομή φώναζε «Η Κοκκινιά δεν είναι εδώ. Η Γερμανία είναι εδώ. Πάρτε το χαμπάρι και θα πεθάνετε όλοι σας». Από το Χαϊδάρι γύρω στα 1.800 άτομα σέρνονται στα κολαστήρια της Γερμανίας. Αγωνιστές κλείστηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης στο Μανχάϊμ, Νταχάου, Μπούνχεβαλντ, Μπίπλις, Άουσβιτς και αλλού.

Μπλόκο της Καλλιθέας, της Καλογρέζας, Φιλοπάππου, Καλλιρόης…
Νεκροί, νεκροί, νεκροί!!!!

Η σφαγή του Διστόμου, 10 Ιουνίου 1944

οι Γερμανοί μπήκαν στο Δίστομο και σε αντίποινα για τις απώλειές τους άρχισαν την σφαγή όσων κατοίκων έβρισκαν στο χωριό. Η μανία τους ήταν τόσο μεγάλη, ώστε δεν ξεχώριζαν από το μακελειό ούτε τα γυναικόπαιδα ούτε τους ηλικιωμένους. Τον ιερέα του χωριού τον αποκεφάλισαν, βρέφη εκτελέστηκαν και γυναίκες βιάστηκαν πριν θανατωθούν. Η σφαγή σταμάτησε μόνον όταν νύχτωσε και αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στην Λειβαδιά, αφού πρώτα έκαψαν τα σπίτια του χωριού. Οι εκτελέσεις συνεχίστηκαν και κατά την επιστροφή των Γερμανών στην βάση τους, καθώς σκότωναν όποιον άμαχο έβρισκαν στον δρόμο τους. Οι νεκροί του Δίστομου έφτασαν τους 228, εκ των οποίων οι 117 γυναίκες και 111 άντρες, ανάμεσά τους 53 παιδιά κάτω των 16 χρόνων. Η μαρτυρία του απεσταλμένου του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού Eλβετού George Wehrly ο οποίος έφτασε στο Δίστομο μετά λίγες μέρες μιλάει για 600 νεκρούς στην ευρύτερη περιοχή.

Η σφαγή των Καλαβρύτων 13 Δεκεμβρίου 1943

Η σφαγή των Καλαβρύτων είναι η πιο βαριά περίπτωση πολεμικού εγκλήματος στην Ελλάδα, κατά τη διάρκεια του Β' Παγκόσμιου πολέμου. Η διαταγή της μαζικής δολοφονίας, στο πλαίσιο της επιχείρησης «Καλάβρυτα» (Unternehmen Kalavryta), ξεκίνησε από την παράκτια περιοχή της Αχαΐας στη βόρεια Πελοπόννησο, όταν τα στρατεύματα της Βέρμαχτ στην πορεία τους έκαψαν χωριά και δολοφόνησαν άμαχο πληθυσμό. Οι Γερμανοί, στο δρόμο για τα Καλάβρυτα, εκτέλεσαν 143 άνδρες, στα χωριά Ρωγοί, Κερπινή, Άνω και Κάτω Ζαχλωρού, καθώς και στη Μονή Μεγάλου Σπηλαίου. Επίσης έκαψαν περίπου 1.000 σπίτια σε πάνω από 50 χωριά, αφού τα λεηλάτησαν αποκομίζοντας περισσότερα από 2.000 πρόβατα και μεγαλύτερα ζώα και περίπου 260.000.000 δραχμές.
Όταν έφθασαν στα Καλάβρυτα, κλείδωσαν όλες τις γυναίκες και τα παιδιά κάτω των 14 στο σχολείο και διέταξαν όλους τους άνδρες από 14 και πάνω να παρουσιαστούν έξω από το χωριό. Εκεί οι Γερμανοί τους εκτέλεσαν με συνεχείς ριπές πολυβόλων, σκοτώνοντας περίπου 500 άτομα. Οι γυναίκες και τα παιδιά κατάφεραν να αποδράσουν από το σχολείο ενώ το χωριό φλεγόταν. Την επόμενη ημέρα τα ναζιστικά στρατεύματα πυρπόλησαν το μοναστήρι της Αγίας Λαύρας, που συνδέεται στενά με την Ελληνική Επανάσταση του 1821.


Η σφαγή της Βιάννου, Ηράκλειο 14,15,16 Σεπτεμβρίου 1943

Η σφαγή της Βιάννου αναφέρεται στη μαζική εξόντωση άμαχου πληθυσμού περίπου 20 χωριών της Βιάννου (Κάτω Σύμη, Αμιρά, Πεύκος, Άγιος Βασίλειος, Άνω Βιάννος, Κρεββατάς, Καλάμι, Ρίζα, Μουρνιές, Μύθοι, Μάλλες , Κεφαλόβρυσο) από τα γερμανικά στρατεύματα κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και σε μία από τις πλέον βιαιότερες σφαγές κατά τη διάρκεια της κατοχής στην Ελλάδα. Οι δολοφονίες αυτές, με περισσότερους από 500 νεκρούς πραγματοποιήθηκαν στις 14, 15 και 16 Σεπτεμβρίου 1943 και συνοδεύτηκαν από πυρπόληση των περισσότερων χωριών, λεηλασία και καταστροφή της συγκομιδής. Η επιχείρηση έγινε κατόπιν εντολής του στρατηγού Friedrich-Wilhelm Müller, σε αντίποινα για την υποστήριξη και συμμετοχή του τοπικού πληθυσμού στην αντίσταση της Κρήτης. Ο Müller, ο οποίος απέκτησε το παρατσούκλι "Ο Χασάπης της Κρήτης», εκτελέστηκε μετά τον πόλεμο για τη συμμετοχή του στη σφαγή.

Η πυρπόληση της Κανδάνου, Χανιά 3 Ιουνίου 1941

Στο χωριό Κάνδανος πολλοί Γερμανοί έχασαν τη ζωή τους και για το λόγο αυτό το έκαψαν ολοσχερώς. Μάλιστα δεν επέτρεπαν σε κανένα άνθρωπο να πλησιάσει καν.  Άφησαν τρεις πινακίδες, όπου και παραδέχονται το έγκλημα τους. Αυτό πάντα το απέφευγαν για να μην μείνει τίποτα στην ιστορία που να τους χρεώνει.
Τοποθέτησαν τις δυο πινακίδες τη μία από τη μεριά της Παλιόχωρας και την άλλη από το δρόμο των Χανίων, και έγραψαν: ''Δια τη κτηνώδη δολοφονία Γερμανών αλεξιπτωτιστών από άνδρες γυανίκες παιδιά και ιερείς του χωριού, που τόλμησαν να αντισταθούν στο Μεγάλο Ράιχ, καταστρέψαμε τη Κάνδανο εκ θεμελίων για να μην ξανακτιστεί ποτέ''.
Η τρίτη πινακίδα στην είσοδο του χωριού έγραφε: ''Εδώ υπήρχε κάποτε η Κάνδανος. Καταστράφηκε σαν αντίποινα για τη δολοφονία 25 Γερμανών αξιωματικών''.

Η σφαγή του Κομμένου στην Άρτα, 16 Αυγούστου 1943, 

Η σφαγή του Κομμένου ήταν μια από τις μεγαλύτερες σφαγές αμάχων στην ιστορία της Γερμανικής κατοχής στην Ελλάδα. Διαπράχθηκε στο χωριό Κομμένο που βρίσκεται στον νομό Άρτας και είναι χτισμένο κοντά στις όχθες του ποταμού Άραχθου.
 Οι στρατιώτες σκότωναν όποιον έβρισκαν μπροστά τους ανεξαρτήτως φύλου και ηλικίας. Έμπαιναν στα σπίτια των αιφνιδιασμένων χωρικών και ξεκλήριζαν ολόκληρες οικογένειες. Χαρακτηριστικό είναι ότι 20 οικογένειες ξεκληρίστηκαν μέχρις ενός. Επί 9 ώρες οι Γερμανοί σκότωναν, βίαζαν, έκαιγαν και κατέστρεφαν ό,τι υπήρχε στο διάβα τους. Όταν αποχώρησαν είχαν αφήσει πίσω τους 317 νεκρούς μεταξύ των οποίων 97 νήπια και παιδιά μέχρι 15 χρονών και 119 γυναίκες. H σφαγή έγινε μια μέρα μετά το πανηγύρι του χωριού για τη γιορτή της Παναγίας.
Στο τέλος της σφαγής οι ναζί στρατιώτες κάθισαν στην πλατεία του χωριού όπου έφαγαν και ήπιαν μπύρες αφήνοντας εκεί άδειες κονσέρβες, δίπλα σε 7 πτώματα. Συνολικά οι νεκροί της σφαγής ήταν 317 άτομα. Η σφαγή του Κομμένου Άρτας είναι ισοδύναμη με αυτή των Καλαβρύτων και του Διστόμου.

Απολογισμός Γερμανικής Κατοχής

ο απολογισμός της πρώτης Γερμανικής Κατοχής 1940-1944.

ο κ. Τάσος Ηλιαδάκης
Από το περίφημο Έργο του Πολιτειολόγου-Μαθηματικού, Διδάκτορα Κοινωνιολογίας, καθηγητή στη Σχολή Εθνικής Ασφάλειας, κ. Τάσου Ηλιαδάκη, "Οι επανορθώσεις και το Γερμανικό Κατοχικό δάνειο" [εκδόσεις ΠΕΛΑΣΓΟΣ, έκδοση Β΄, 2012, σελίδες 137-140]. Το ΕΞΑΙΡΕΤΟ αυτό ΕΡΓΟ του κ. Ηλιαδάκη είναι γεμάτο παραπομπές, δηλαδή όλα τα περιγραφόμενα γεγονότα είναι ΑΠΟΛΥΤΑ ΤΕΚΜΗΡΙΩΜΕΝΑ! Αυτό είναι και η μεγαλύτερη αρετή του!


Μετά από πόλεμο 4 χρόνων, 6 μηνών και 13 ημερών, έφθασε η ώρα του απολογισμού. Το 1939, στην περιφέρεια Αθηνών-Πειραιά οι γεννήσεις υπερέβαιναν τους θανάτους κατά 5.639. Το 1942 οι θάνατοι υπερέβαιναν τις γεννήσεις κατά 30.5312. Κατά τη διάρκεια της κατοχής, ο αριθμός των θανάτων στους άνδρες εννιαπλασιάστηκε και στις γυναίκες τετραπλασιάστηκε. Μόνο στην πρωτεύουσα οι 500 προπολεμικοί θάνατοι ανδρών τον μήνα έφθασαν τους 4.500 και οι 500 των γυναικών τους 2.000. Στο υπόμνημά της προς το Συνέδριο των Παρισίων η Ελλάδα ανέφερε 558.000 νεκρούς ή το 7,6% του πληθυσμού και 830.000 ανίκανους προς εργασία ή το 12,6% του πληθυσμού. Αυτός ήταν ο ανθρώπινος απολογισμός. Ο πληθυσμιακός ήταν διαφορετικός.
Το 1940 οι κάτοικοι της χώρας έφθαναν τα 7.335.000. Αν δεν αεσολαβούσε η κατοχή, με τις προπολεμικές συνθήκες, ο πληθυσμός θα αυξανόταν κατά 300.000 από φυσική κίνηση και 110.000 από το συνηθισμένο ρεύμα των Ελλήνων του εξωτερικού. Συνολικά 410.000. Αντί για την αύξηση αυτή, ο πληθυσμός μειώθηκε κατά 558.000 άτομα. Επομένως η πληθυσμιακή απώλεια ήταν 968.000, δηλαδή το 13% του επιπέδου του 1940.
Η φυματίωση και η ελονοσία υπήρξαν τα συνώνυμα της κάνης. 
Η φυματίωση, η προφυματίωση και οι άλλες ασθένειες μαστίζουν το 80% του ελληνικού λαού, γράφει στην έκθεση του προς τον Εμ. Τσουδερό ο γ. διευθυντής του Δημόσιου Λογιστικού. Τα θύματα της φυματίωσης με την κατοχή διπλασιάστηκαν. Την ίδια ώρα οι Αρχές Κατοχής είχαν επιτάξει τα σανατόρια για δικές τους ανάγκες. Η ελονοσία από το 25% του 1940 έφθασε στο 40% και με το κινίνο σε έλλειψη. Το λίγο που υπήρχε, οι επιδρομείς το διακινούσαν μέσω της μαύρης αγοράς. Με το τέλος της κατοχής οι φυματικοί έφθασαν τις 400.000 και οι σε προφυματική κατάσταση το 1 εκ. Οι ελονοσούντες τα 2,5 εκ. Αν σε αυτούς προθέσουμε και τους 21.000 ανάπηρους πολέμου φθάνουμε στα 3.921.000, δηλαδή το 50% του πληθυσμού.
Οι βίαιες μετακινήσεις του πληθυσμού ερήμωσαν τη χώρα. Ανέστρεψαν την παραγωγική διαδικασία και τα ανθρώπινα όνειρα. Σ' αυτές ανάγκαζαν τον πληθυσμό οι Βούλγαροι πριν εποικίσουν τις πιο πλούσιες περιοχές.Βίαια, όμως, είναι και η μετακίνηση του πληθυσμού όταν γινόταν για να αποφύγει ο πληθυσμός την ομηρία, τις σφαγές, τις απελάσεις, τους διωγμούς και την πολιτική επιστράτευση. Δεν αναφερόμαστε στις μετακινήσεις του πληθυσμού προς την ύπαιθρο για να αποφύγει τον θάνατο από την ασιτία. Ιδιαίτερα θύματα των πληθυσμιακών μετακινήσεων υπήρξαν η Ήπειρος και η Β. Ελλάδα. Λόγω των μετακινήσεων αυτών, ο ελληνικός πληθυσμός των οικισμών μειώθηκε σχεδόν κατά το ένα τρίτο. Μας είχαν καταντήσει πρόσφυγες στον τόπο μας.
Ο απολογισμός της ομηρίας είναι 30.000 Έλληνες στη Γερμανία, την Ιταλία και τη Βουλγαρία. Επί πλέον, 60.000 Ελληνοεβραίοι στην Πολωνία. Από κοντά η αναγκαστική αποδημία των αμάχων που προτίμησαν τη διαφυγή στο εξωτερικό. Οι περισσότεροι από αυτούς είτε χάθηκαν είτε πέθαναν. Οι αναζητήσεις των αγνοουμένων μέσω του Ερυθρού Σταυρού συνεχίστηκαν, σε μόνιμη καθημερινή βάση, 30 χρόνια μετά την κατοχή.
Οι υλικές καταστροφές προσεγγίζονται μόνο ως ναρκοπέδιο της ανασυγκρότησης και ως υποθήκευση των μελλοντικών δεκαετιών και γενεών. Μια προσέγγιση του χάους, από ελληνικές και ξένες πηγές, δίνει: 
Ο οικοδομικός πλούτος.
Καταστράφηκαν 3.700 πόλεις και οικισμοί, 408.000 σπίτια ισοδύναμα με 511.500 οικοδομές αξίας 150.000 προπολεμικοόν δραχμών για κάθε μία. Μέσα σ' αυτά και 5.000 σχολεία. Η ζημιά έφθασε στο 23% του συνολικού οικοδομικού μας πλούτου. Η Ελλάδα, για να αντικαταστήσει το χαμένο οικοδομικό της πλούτο, θα χρειαζόταν 23 χρόνια ομαλής οικοδομικής προσπάθειας, όπως εκείνης του μέσου όρου των ετών 1930-1940 ή να διέθετε για τον σκοπό αυτό ολόκληρο τον προϋπολογισμό του 1946 επί 40 χρόνια.
Οι άστεγοι
Η οικιστική καταστροφή δημιουργούσε 227.000 άστεγες οικογένειες, περισσότερα από 1,2 εκ. άτομα, δηλαδή το 18% του πληθυσμού. Κοντά σ'αυτούς και οι 234.000 οικογένειες που βρέθηκαν να κατοικούν σε απάνθρωπες συνθήκες διαβίωσης. Την ίδια στιγμή η εγκατάλειψη της υπαίθρου έπαιρνε διαστάσεις εθνικού κινδύνου. Γεγονός ιδιαίτερα επικίνδυνο για τη Β. Ελλάδα, όπου σε περιοχές της η πυκνότητα του πληθυσμού ανά τ.χ. είχε κατεβεί στο 1,2 από το προπολεμικό 21,6.
Οι συγκοινωνίες
Το οδικό δίκτυο είχε καταστραφεί κατά 75-80% και τα μεταφορικά μέσα κατά 75%. Από τα 17.200 προπολεμικά επιβατικά, φορτηγά και λεωφορεία είχαν ολικά καταστραφεί τα 11.650 και ίίερικώς τα 2.950. Η διώρυγα της Κορίνθου είχε ολοσχερώς καταστραφεί.
Στο σιδηροδρομικό δίκτυο από τα 2.679 χμ. απέμεναν τα 680, δηλαδή καταστροφή κατά 75%. Από τα 7.708 βαγόνια απέμειναν τα 607, καταστροφή κατά 84%. Στις σιδηροδρομικές γέφυρες, σήραγγες και τηλεγραφικές εγκαταστάσεις η καταστροφή έφτανε το 75%. Στα σιδηροδρομικά οικήματα η καταστροφή ήταν μικρή, μόνο... 60%.
Τηλεπικοινωνίες
Το δίκτυο είχε ολοσχερώς καταστραφεί. Το 70% των μηχανημάτων είχαν μεταφερθεί στη Γερμανία.
Εμπορικός στόλος
Είχε μειωθεί κατά 73%, ενώ οι ζημιές στα λιμενικά έργα υπέρβαιναν τα 13 εκ. δολ. του 1938.
Γεωργία
Η γεωργοκτηνοτροφική παραγωγή είχε μειωθεί κατά 60%, ενώ είχαμε χάσει το 25% των δασών μας ως ξυλεία. 
Βιομηχανία - Εμπόριο.
Μετά από εντολή του υπ. εθνικής οικονομίας τα εμποροβιομηχανικά επιμελητήρια θα καταγράψουν τη ζημιά στη βιομηχανία, το εμπόριο και τις επαγγελματοβιοτεχνικές μονάδες. Το επιμελητήριο Αθηνών, με το 4657/11.4.1946 έγγραφο του, δίνει την καταγραφή κατά υπαίτιο σε δισ. προπολεμικές δρχ.:
Γερμανία                               12,14
Ιταλία                                     3,13
Βουλγαρία                              3,1
Συμμαχικός Στρατός             1,86 
Οργανώσεις Αντίστασης      1,4
Ελληνικό Δημόσιο                   0,73
Σύνολο                                      22,4

Αρχαιολογικοί χώροι
Οι Γερμανοί προκάλεσαν (διάβαζε λεηλάτησαν) καταστροφές σε 87 αρχαιολογικούς χώρους, οι Ιταλοί σε 39 και οι Βούλγαροι σε 3. Επι πλέον, διενεργήθηκαν 26 αυθαίρετες ανασκαφές με αρπαγή των αρχαιολογικών θησαυρών.
Κατά τους υπολογισμούς Ελλήνων εμπειρογνωμόνων, κατόπιν εντολής της Ελληνικής Κυβέρνησης, η συνολική καταστροφή που μπόρεσε να αποτιμηθεί, λόγω κατοχής σε δολάρια του 1938, κατανέμεται ως εξής:
 1. Υλικές απώλειες
άμεσες                                                   2.613.407.000
„    εμμεσες                                            1.200.000.000
2.  Δαπάνες Κατοχής                           2.781.000.000
3. Κρατικές Δαπάνες                            1.857.426 000 
4. Συντάξεις                                            1.464.741.000
5.  Διαφυγόν κέρδος                             4.032.000.000
6.  Διάφορες απώλειες                          1.810.000.000
Σύνολο                                                    15.758.574.000

Τόσα δίνει και ο Μπενάς, δηλαδή 8,5 δισ. δολ. του 1948. Ο Μπακάλμπασης υπολογίζει τις ζημιές που μπορούν να επανορθωθούν, δίχως να περιλαμβάνει τις ζημιές που προξένησαν οι επιδρομείς κατά την αποχώρηση τους, όπως και άλλες περιφερειακές ζημίες, σε 11.388.000 ημερομίσθια
Επιμέλεια : Άννα Γαλανού
Πηγές: Βικιπαίδεια,