Κυριακή, 29 Δεκεμβρίου 2013

Κώστας Γεωργουσόπουλος (Κώστας Μύρης)

Το ποιητικό έργο του Κώστα Μύρη ή Κώστα Γεωργουσόπουλου, όπως τον ξέρουν οι περισσότεροι εκφράζει την ιστορία, τη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας, βαλμένη σε μια ανηφορική διαδρομή. Είναι γεμάτο με εικόνες και μνήμες που οφείλουμε σ’ αυτές σεβασμό. Η λήθη είναι το σφάλμα που πληρώνουμε χρόνια και η ημιμάθεια είναι ακόμα χειρότερη. Οφείλουμε να γνωρίζουμε την ιστορία μας και οι στίχοι του Κώστα Μύρη, είναι η καλύτερη υπενθύμιση. Μια ένεση σε ανθρώπους που έζησαν πολλά σαν έθνος και το μόνο  που οφείλουν είναι να μην ξεχνούν. 

Ήταν ο τόπος μου
Στίχοι : Κώστας Μύρης
Μουσική:  Γιάννης Μαρκόπουλος
Ερμηνεία: Νίκος Ξυλούρης

Ήταν ο τόπος μου βράχος και χώματα ήλιος και μαύρο κρασί.
Όργωνα θέριζα και με τον Όμηρο σε τραγουδούσα, λαέ μου.
Πάνω στα κύματα νύχτες ολόκληρες σε ονειρεύτηκα.

Ήταν τα σπίτια μου άσπρα γαρίφαλα και τα κορίτσια σεμνά.
Είχαν αρμύρα στα χείλη στα μάτια τους καίγανε την οικουμένη
Και τα παιδιά μου με μια φυσαρμόνικα τα ξελογιάζανε.

Ήταν ο τόπος μου σαν το χαμόγελο, όνειρο καθημερνό.
Κάποιος τον πούλησε, κάποιος τον ρήμαξε σαν δανεισμένη πραμάτεια.
Τώρα τ’ αγόρια μου παίζουν το θάνατο στα χαρακώματα.

Στο καφενείον "Η Ελλάς"
Στίχοι: Κώστας Μύρης
Μουσική: Γιάννης Μαρκόπουλος
Ερμηνεία: Μελίνα Μερκούρη
           
Στο καφενείον "Η Ελλάς" ο σαλτιπάγκος
πουλά τα νούμερα φτηνά
δραχμή τα ακροβατικά
οι αλυσίδες δωρεάν
το πήδημα θανάτου δυο δραχμές
χωρίς σκοινιά, περάστε κόσμε.

Ασώματος η κεφαλή περάστε κόσμε
τη βρήκανε στην Αφρική
καπνίζει, πίνει και πονά
τρελαίνεται για μουσική
χορεύει με τα μάτια δυο δραχμές
ποιος θα τη δει; Περάστε κόσμε.

Στο καφενείον "Η ΕΛΛΑΣ" οι θεατρίνοι
μ’ ασετυλίνη και κεριά
την Γκόλφω παίζουν στα παιδιά
με φουστανέλες δανεικές
και δάκρυ πληρωμένο δυο αυγά
και τρεις δραχμές, περάστε κόσμε.
Παλληκαρού
Στίχοι : Κώστας Μύρης
Μουσική: Γιάννης Μαρκόπουλος
Ερμηνεία: Νίκος Ξυλούρης
           
Το κορμί πλαγιάζει στο χώμα και τα βουνά χαράζονται
σηκώνεις τον δεξί αγκώνα και τα νερά ταράζονται.
Παλληκαρού Παλληκαρού Παλληκαρού ε! Παλικαρού,
Παλληκαρού Παλληκαρού Παλληκαρού στην απαλάμη του Θεού.

Η κεφαλή στον Άθω γέρνει σαν το κρυφό μυστήριο,
η μια σου χέρα βράχια σπέρνει στης Μάνης το μαρτύριο.
Παλληκαρού Παλληκαρού στην απαλάμη του Θεού.

Αχόρταγο βαθύ πηγάδι ανοίγεται στα Κύθηρα
και στέλνει μήνυμα το βράδυ της ξάγρυπνης στη Μήθυμνα.

Τα γυμνά σου πόδια στην Κρήτη ακούμπησαν τον φοίνικα
κατέβηκα απ’ τον Ψηλορείτη, σε φίλησα και γίνηκα.
Παλληκαρού Παλληκαρού Παλληκαρού ε! Παλικαρού,
Παλληκαρού Παλληκαρού Παλληκαρού στην απαλάμη του Θεού.

Η αποκάλυψη 
Στίχοι: Κώστας Μύρης
Μουσική: Ελένη Καραΐνδρου
Ερμηνεία: Μαρία Φαραντούρη

Θα 'ρθει μια μέρα της φωτιάς κι η πόλη θα κοιμάται
και στα βαθιά σας όνειρα γυμνοί θα περπατάτε
Θα 'ρθει καιρός αγιάτρευτος με τσόκαρα στα πόδια
και θα λαφιάση τα μωρά τα δέντρα και τα βόδια

Όποιος κοιμάται και δεν ακούσει και δε μιλήσει
πικρούς αιώνες θα περιμένει την άλλη κρίση

Θα `ρθει κρατώντας το σπαθί το δίκοπο στο χέρι 
και θα φωνάξει του φονιά να ρίξει το μαχαίρι
θα 'ρθει ξανθός αρχάγγελος από τη πάνω πόλη 
να σπείρει δώδεκα φορές το χέρσο περιβόλι

Όποιος κοιμάται και δεν ακούσει και δε μυρίσει
πικρούς αιώνες θα περιμένει την άλλη κρίση
Γεννήθηκα
Στίχοι: Κώστας Μύρης
Μουσική: Γιάννης Μαρκόπουλος
Ερμηνεία: Νίκος Ξυλούρης

Γεννήθηκα στο βλέφαρο του κεραυνού,
σβήνω κυλώντας στα νερά.
Ανέβηκα στην κορυφή της συννεφιάς σαλτάροντας με τις τριχιές του λιβανιού,
Πήρα το δρόμο της σποράς.

Κοιμήθηκα στο προσκεφάλι του σπαθιού,
είχα τον ύπνο του λαγού.
Αγνάντευα την πυρκαγιά της θεμωνιάς, αμίλητος την ώρα της συγκομιδής,
πήρα ταγάρι ζητιανιάς.

Αντάμωσα τον χάρο της ξερολιθιάς,
το άλογο στ' αλώνι να ψυχομαχεί,
Πήρα ταγάρι ζητιανιάς
Χίλια μύρια κύματα 
Στίχοι: Κώστας Μύρης
Μουσική: Γιάννης Μαρκόπουλος 
Ερμηνεία: Νίκος Ξυλούρης 

Χίλια μύρια κύματα μακριά τ' Αϊβαλί

Μέρες της αρμύρας κι ο ήλιος, πάντα εκεί πάντα εκεί
με τα μακεδονίτικα πουλιά και τ' αρμενάκια
που ελοξοδρόμησαν κι εχάσανε την Μπαρμπαριά

Πότε παραμονεύοντας το πόρφυρα
το μαύρο ψάρι έρχεταιö φεύγει
μικραίνουν οι κύκλοι του

Χίλια μύρια κύματα μακριά τ' Αϊβαλί

Μεγάλωσαν τα γένια μας η ψυχή μας αλλιώτεψε
αγριεμένο το σκυλί γαβγίζει κι η φωνή του
βοήθα καλέ μου μη φαγωθούμε μεταξύ μας

Χίλια μύρια κύματα μακριά τ' Αϊβαλί

Ώρες ώρες μερεύουμαι με τη χορδή της λύρας
δεμένος πισθάγκωνα στο μεσιανό κατάρτι
ο Χιώτης ο τυφλός τραγουδιστής βραχνός προφήτης
μασώντας τη μαστίχα του παινεύει την Ελένη
κι άλλοτε τη Τζαβέλαινα τραβάει στο χορό
Χίλια μύρια κύματα μακριά τ' Αϊβαλί
Κώστας Γεωργουσόπουλος: 

Μετά τη μεταπολίτευση, το πολιτικό τραγούδι βρέθηκε σε

 αδιέξοδο, όταν τα πάντα έγιναν εμπόριο. Ακόμη και το 

ίδιο το Πολυτεχνείο ευτελίστηκε σε παζαράκι των πάντων

Άκου
Στίχοι: Κώστας Μύρης
Μουσική: Ελένη Καραΐνδρου
Ερμηνεία: Μαρία Φαραντούρη

Άκου πατημασιές μέσα στις δημοσιές
σα φίδια που τρυπώνουν μες στα χόρτα
κρυφά να σταματούν σε κάθε πόρτα

Ωωω, πού να κρυφτεί τέτοιο παιδί
Ωωω, σκοτεινός τόπος δε χωρεί
το Σαραντάπηχό μου

Άκου συρτές φωνές μέσα στις γειτονιές
καλούν τα παλληκάρια ένα ένα
που βγαίνουν από έρωτα πιωμένα

Ωωω, πώς να καεί τέτοιο κλαδί
Ωωω, τέτοια φωτιά πώς θα τον πιεί
τον Σαραντάπηχό μου

Άκου τις μουσικές μέσα στις λαγκαδιές
χορεύουν με τον χάροντα στο πλάι
αγόρια που το αίμα τους μιλάει

Ωωω, πώς θα χαθεί τέτοιο κορμί
Ωωω, μαύρο τραγούδι ποιος θα πει
στο Σαραντάπηχό μου

Ευχαριστώ πολύ:



Επιμέλεια Κειμένου: Άννα Γαλανού

Πέμπτη, 26 Δεκεμβρίου 2013

Μπορίς Βιαν - Boris Vian

Ο Μπορίς Βιαν γεννήθηκε το 1920 σε ένα προάστιο του Παρισιού. Καταγόταν από αστική οικογένεια και με τη βοήθεια της πήρε τις βάσεις για κλασσική και μουσική παιδεία. Πολύ νωρίς εντοπίστηκε ένα σοβαρό πρόβλημα στη καρδιά του που τον ακολούθησε στη σύντομη ζωή του αφού πέθανε το 1959 σε ηλικία μόλις 39 χρονών. Έγραψε μυθιστορήματα, ποιήματα, τραγούδια και θεατρικά έργα. Ήταν φανατικός οπαδός της τζαζ, επίσης τραγουδοποιός και τρομπετίστας. Πολύ προχωρημένος στις ιδέες του, η εποχή του δεν μπόρεσε να τον ακολουθήσει, ανατρεπτικός και εκκεντρικός, κάτι που φαίνεται στα βιβλία του. Βαθύτατα αντιρατσιστής και άνθρωπος με ελεύθερο πνεύμα. Έγραψε το βιβλίο ‘’Θα φτύσω τους τάφους σας’’ το οποίο αμέσως μετά είχε σαν αποτέλεσμα μια ιδιαίτερα πολύκροτη δίκη. Για ένα μεγάλο διάστημα ο Βιαν χαρακτηρίστηκε σαν ‘’φθηνός συγγραφέας’’ και περιθωριοποιήθηκε.
«Τα σύνορα είναι οι χαρακιές της κοινωνίας», γράφει ένα σύνθημα στους τοίχους, κι ο Μπορίς Βιαν το απέδειξε αυτό γράφοντας το συγκεκριμένο βιβλίο.

Ο Μπορίς Βιαν δημιουργός μιας ‘’παγκόσμιας γλώσσας’’ δηλώνει μέσω του ήρωα του: ‘’Υπάρχουν στιγμές που διερωτώμαι αν παίζω με τις λέξεις. Μήπως τελικά οι λέξεις είναι φτιαγμένες ακριβώς γι αυτό;’’
Το συγγραφικό έργο του Μπορίς Βιαν ξένισε ιδιαίτερα στην εποχή που γράφτηκε και χρειάστηκε να περάσουν είκοσι και πλέον χρόνια για να γίνει επίκαιρο με την έκρηξη του Γαλλικού Μάη του ’68 αλλά και στις επόμενες γενιές και ιδιαίτερα στις ζοφερές μέρες που διανύουμε. Πάντα συμβαίνει αυτό όταν οι δρόμοι και τα πεζοδρόμια μοιάζουν πια τόσο πολύ με το σαλόνι του σπιτιού μας, όταν οι συνθήκες μας οδηγούν στα άκρα.
Τα βιβλία του είναι όλα μεταφρασμένα στα Ελληνικά, από διάφορους εκδοτικούς οίκους.
-          Θα φτύσω τους τάφους σας (Εκδοτική Θες/κης, Μπαρμπουνάκης, Νεφέλη, Τόπος)
-          Ας αρχίσει η μουσική (Νεφέλη)
-          Όλοι οι νεκροί έχουν το ίδιο δέρμα (Μπαρμπουνάκης)
-          Το κόκκινο χορτάρι (Μπαρμπουνάκης)
-          Το βαλς (Μπαρμπουνάκης)
-          Ο ψυχοβγάλτης (Χατζινικολή)
-          Γούνινη ωρίτσα (Μπαρμπουνάκης)
-          Τα χρονικά του ψεύτη (Νεφέλη)
-          Ο έρως είναι τυφλός (Γράμματα)
-          Ο κομπάρσος (Νεφέλη)
-          Ποιήματα (Γνώση)
-          Οι οικοδόμοι της αυτοκρατορίας (Δωδώνη)
-          Ο αφρός των ημερών (Γνώση – Νεφέλη)
-          Πορνογραφικά γραπτά (Νεφέλη)

      Μυθιστορήματα, Διηγήματα, Ποίηση
-          Trouble dans les Andains (1942)
-           L'Arrache-cœur (1942)
-          L'Écume des jours (1946)
-          L'Automne à Pékin (1946)
-          Vercoquin et le plancton
-          Cantilènes en gelée 1949
-          Les Fourmis (1949)
-          L'Herbe rouge (1950)
-          Le Ratichon baigneur (1950)
-          Le Loup-garou (1970)
-          Les Bâtisseurs d'empire
     Με το ψευδώνυμο Vernon Sullivan:
-          J' irai cracher sur vos tombes (1946) (Νεφέλη)
-          Les Morts ont tous la même peau (1947) (Γράμματα)
-          Et on tuera tous les affreux (1948)
-          Elles se rendent pas compte (1950)
 Επιμέλεια: Άννα Γαλανού