Τρίτη, 27 Μαΐου 2014

Χαλίλ Γκιμπράν

.... ο Αθάνατος Προφήτης


ΧΑΡΑ ΚΑΙ ΛΥΠΗ
Όταν είσαι χαρούμενος, κοίταξε βαθιά μέσα στην καρδιά σου και θα δεις ότι μονάχα εκείνο που σου έχει δώσει λύπη είναι εκείνο που σου δίνει τη χαρά. Όταν είσαι λυπημένος, κοίταξε ξανά μέσα στην καρδιά σου και θα δεις ότι πραγματικά κλαις για εκείνο που υπήρξε η χαρά σου. Τα δύο αυτά είναι αχώριστα. Έρχονται πάντα μαζί, κι όταν το ένα κάθεται μόνο του δίπλα σου στο τραπέζι, θυμήσου, ότι το άλλο κοιμάται στο κρεβάτι σου.

ΑΓΑΠΗ
Όταν η αγάπη σε καλεί, ακολούθησέ την, μ' όλο που τα μονοπάτια της είναι τραχιά κι απότομα. Κι όταν τα φτερά της σε αγκαλιάσουν, παραδώσου, μ' όλο που το σπαθί που είναι κρυμμένο ανάμεσα στις φτερούγες της και μπορεί να σε πληγώσει. Κι όταν σου μιλήσει, πίστεψέ την, μ' όλο που η φωνή της μπορεί να διασκορπίσει τα όνειρά σου σαν τον βοριά που ερημώνει τον κήπο.
Γιατί, όπως η αγάπη σε στεφανώνει, έτσι και θα σε σταυρώσει. Κι όπως είναι για το μεγάλωμα σου, είναι και για το κλάδεμά σου.
Η αγάπη δεν δίνει τίποτα παρά μόνο τον εαυτό της και δεν παίρνει τίποτα παρά από τον εαυτό της. Η αγάπη δεν κατέχει κι ούτε μπορεί να κατέχεται γιατί η αγάπη αρκείται στην αγάπη.
Και μην πιστέψεις ότι μπορείς να κατευθύνεις την πορεία της αγάπης, γιατί αν η αγάπη σε βρει άξιο, θα κατευθύνει εκείνη τη δική σου πορεία. Η αγάπη δεν έχει καμιά άλλη επιθυμία εκτός από την εκπλήρωσή της. Αλλά αν αγαπάς κι είναι ανάγκη να έχεις επιθυμίες, ας είναι αυτές οι επιθυμίες σου: Να λιώσεις και να γίνεις σαν το τρεχούμενο ρυάκι που λέει το τραγούδι του στη νύχτα. Να γνωρίσεις τον πόνο της πολύ μεγάλης τρυφερότητας. Να πληγωθείς από την ίδια την ίδια τη γνώση σου της αγάπης. Και να ματώσεις πρόθυμα και χαρούμενα.

ΟΙ ΕΦΤΑ ΕΑΥΤΟΙ
Στη σιωπηλότερη ώρα της νύχτας, καθώς έγερνα μισοκοιμισμένος, οι εφτά εαυτοί μου κάθισαν αντάμα και κουβέντιαζαν ψιθυριστά. 

Πρώτος εαυτός: « Eδώ μέσα σ' ετούτο τον τρελό κατοίκησα όλα μου τα χρόνια, χωρίς να κάνω τίποτε άλλο παρά να ανανεώνω τον πόνο του τη μέρα και να ξαναπλάθω τη θλίψη του τη νύχτα. Δεν αντέxω πια αυτή τη μοίρα κι από δω και πέρα επαναστατώ».
Δεύτερος εαυτός: «Η δική σου μοίρα είναι καλύτερη από την δική μου, αδερφέ, γιατί το δικό μου γραφτό είναι να 'μαι ο χαρωπός εαυτός αυτού του τρελού. Γελώ με το γέλιο του και τραγουδώ τις ώρες της χαράς του. Με φτερά στα πόδια  πρέπει να χορεύω για τις αναλαμπές της δήθεν λαμπερής σκέψης του. Εγώ θα έπρεπε να επαναστατήσω ενάντια στην κουρασμένη μου ύπαρξη».
Τρίτος εαυτός: «Και τι ν' ακούσετε από μένα, τον ερωτοκένταυρο εαυτό του, το πυραχτώδικο έμβλημα των άγριων παθών και των φανταστικών επιθυμιών του; Εγώ είμαι ο ερωτοπλάνταχτος εαυτός του που θα ‘πρεπε σηκώσω παντιέρα ενάντια σ' ετούτο τον τρελό».
Τέταρτος εαυτός: «Εγώ ανάμεσα σ' όλους εσάς είμαι ο πιο δυστυχισμένος, γιατί δεν μου έλαχε παρά το απεχθές μίσος κι η ξεθεμελιώστρα αποστροφή. Εγώ θα 'πρεπε, ο όμοιος με καταιγίδα εαυτός, ο γεννημένος στις μαυροσπηλιές της Κόλασης, να είμαι ο πρώτος διαμαρτυρόμενος, για να υπηρετήσει ετούτο τον τρελό».
Πέμπτος εαυτός: «Όχι, εγώ θα 'πρεπε, ο διανοούμενος εαυτός, ο εαυτός της κάθε φαντασίωσης, ο εαυτός της κάθε πείνας και δίψας, ο καταδικασμένος στην χωρίς αναπαμό περιπλάνηση, στο κυνηγητό άγνωρων  κι αδημιούργητων ακόμα πραγμάτων. Εγώ θα 'πρεπε να επαναστατήσω κι όχι εσείς».
Έκτος εαυτός: «Κι εγώ, ο δουλευτάρης εαυτός, ο αξιοδάκρυτος εαυτός του μόχθου που με υπομονής χέρια και πολύπαθα μάτια πλάθω τις μέρες σε εικόνες και δίνω στα ασχηματοποίητα στοιχεία καινούργιες κι αιώνιες μορφές;  Εγώ θα 'πρεπε, ο πλέον μόνος για να είμαι ο επαναστάτης ενάντια στον πολυπράγμονα ετούτο τρελό».
Έβδομος εαυτός: «Πόσο παράξενο είναι να θέλετε όλοι εσείς να επαναστατήσετε ενάντια στον άνθρωπο αυτόν! Καθένας σας κι όλοι μαζί έχετε να εκπληρώσετε ένα προδιαγραμμένο ρόλο. Αχ! και να μπορούσα να 'μουν ένας σαν εσάς, ένας εαυτός με προκαθορισμένη κλήρα! Μα εγώ δεν έχω καμία. Είμαι ο εαυτός που δεν κάνει τίποτα εκείνος που κάθεται βουβός στο πουθενά και στο ουδέποτε, ενόσω εσείς είσαστε απασχολημένοι με την αναδημιουργία της ζωής.  Εσείς πρέπει γείτονες, ή μήπως εγώ θα έπρεπε να επαναστατήσω;».
Όταν ο έβδομος εαυτός μίλησε έτσι, οι άλλοι έξι εαυτοί τον κοίταξαν με οίκτο χωρίς να πουν τίποτα πια και καθώς η νύχτα πύκνωνε, ο ένας μετά τον άλλο τράβηξαν για ύπνο τυλιγμένοι μέσα σε μια χαρούμενη εγκαρτέρηση.
Μα ο έβδομος εαυτός απόμεινε καρτερώντας. Σ' ενατενισμό του τίποτα που βρίσκεται πίσω από όλα τα πράγματα.
ΔΟΣΙΜΟ
Όλα όσα έχεις, κάποια μέρα θα δοθούν. Γι' αυτό δώσε τώρα, ώστε ο καιρός της προσφοράς να είναι δικός σου, κι όχι των κληρονόμων σου.
Πολλές φορές λες: «Θα ήθελα να δώσω, αλλά μόνο σ' αυτούς που αξίζουν».
Τα δέντρα του περιβολιού σου δεν μιλούν έτσι, ούτε τα κοπάδια στο λιβάδι σου.
Και ποιός είσαι εσύ που θα 'πρεπε οι άνθρωποι να ανοίξουν το στήθος τους και να ξεσκεπάσουν την περηφάνια τους, για να μπορείς να δεις την αξία τους γυμνή και την περηφάνια τους αντρόπιαστη;
Δες εσύ πρώτα αν εσύ ο ίδιος είσαι άξιος να γίνεις δότης, και όργανο δοσίματος. Γιατί, στην πραγματικότητα, είναι η ζωή που δίνει στη ζωή -ενώ εσύ, που ονομάζεις τον εαυτό σου δότη, δεν είσαι παρά ένας μάρτυρας.
Και σεις αποδέκτες -και είστε όλοι σας αποδέκτες- μη δέχεστε φορτίο ευγνωμοσύνης, για να μη βάλετε δεσμά πάνω στον εαυτό σας και σ' αυτόν που δίνει.
Η ΡΟΔΙΑ
Κάποτε, όταν ζούσα στην καρδιά μιας ροδιάς, άκουσα έναν σπόρο της να λέει: «Κάποια μέρα θα γίνω δέντρο, κι ο αγέρας θα τραγουδάει ανάμεσα στους κλώνους μου. Ο ήλιος θα χορεύει πάνω στα φύλλα μου και θα είμαι όλες τις εποχές ένα δυνατό και όμορφο δέντρο».
Ύστερα μίλησε ένας άλλος σπόρος και είπε: «Όταν ήμουν νέος σαν εσένα, είχα κι εγώ τέτοιες απόψεις, μα τώρα που μπορώ να μετρώ και να ζυγίζω τα πράγματα, βλέπω ότι οι ελπίδες μου τρέφονταν του κάκου».
Κι ένας τρίτος σπόρος, μίλησε μετά κι αυτός: «Δεν βλέπω τίποτα που να προβλέπει ένα τόσο μεγαλειώδες μέλλον για μας».
Κι ένας τέταρτος σπόρος είπε: «Όμως πόσο απάτη θα ήταν η ζωή μας χωρίς αυτές τις προοπτικές του μεγαλείου!»
Είπε ένας πέμπτος: «Γιατί να διαφωνούμε για το τι θα γίνουμε, αφού αυτό που είμαστε ήδη δεν μας ενδιαφέρει».
Μα ένας έκτος σπόρος απάντησε: «Αυτό που είμαστε, το ίδιο θα εξακολουθήσουμε πάντα να είμαστε».
Κι ένας έβδομος σπόρος είπε: «Έχω πολύ ξεκάθαρη εικόνα για πως θα γίνει το καθετί. Όμως δυστυχώς δεν μπορώ να την ντύσω με λέξεις!».
Κι ένας όγδοος σπόρος μίλησε -και μετά ο ένατος, ο δέκατος και μεγάλη σειρά από όλους τους άλλους και εγώ δεν μπορούσα να βγάλω άκρη πια από τις φωνές τους.
Κι έτσι, την ίδια εκείνη μέρα, μετακόμισα στην καρδιά μιας κυδωνιάς, εκεί όπου οι σπόροι είναι λιγοστοί και δεν μιλάνε σχεδόν καθόλου.
Ο ΤΡΕΛΟΣ
Με ρωτάς πως έγινα τρελός; να το πως: Μια μέρα πριν γεννηθούν πολλοί Θεοί, ξύπνησα από ένα βαθύ ύπνο και ανακάλυψα πως όλες μου τις μάσκες τις είχαν κλέψει. Οι εφτά μάσκες που είχα φτιάξει και που είχα φθείρει μέσα στις άλλες επτά προηγούμενες ζωές μου. Τότε χωρίς καμιά μάσκα πλέον στο πρόσωπό μου, έτρεξα μέσα σε δρόμους πλημμυρισμένους από ανθρώπους φωνάζοντας με απόγνωση: "Κλέφτες, κλέφτες, τρισκατάρατοι κλέφτες!" 
Άντρες και γυναίκες με περιγέλασαν και κάποιοι έτρεξαν στα σπίτια τους για να το σκάσουν από τις φωνές μου. Όταν έφθασα στην αγορά ένας νέος σκαρφαλωμένος σε μια στέγη φώναξε: "Είναι τρελός!" 
Σήκωσα τα μάτια να τον αντικρίσω. Ο ήλιος φίλησε το γυμνό μου πρόσωπο. Για πρώτη φορά δεν φορούσα μάσκα……..  για πρώτη φορά ο ήλιος φίλησε το γυμνό μου πρόσωπο κι η ψυχή μου φλογίστηκε από αγάπη για τον ήλιο, και κατάλαβα πώς τώρα πια δεν ήθελα τις μάσκες μου. Βρέθηκα σε έκσταση, φώναξα: «Ευλογημένοι, ευλογημένοι οι κλέφτες που έκλεψαν τις μάσκες μου». Έτσι γίνηκα τρελός.
Και βρήκα μέσα στην τρέλα μου και Λευτεριά και Σιγουριά.
Τη Λευτεριά της μοναξιάς, τη Σιγουριά να μην με καταλαβαίνει κανείς, γιατί όσοι μας καταλαβαίνουν σκλαβώνουν κάτι μέσα μας.

Επιμέλεια ανάρτησης: Άννα Γαλανού  http://annagalanou.blogspot.gr/

Τετάρτη, 7 Μαΐου 2014

Ο ρατσισμός στην καθημερινότητα

Σημειολογικά η έννοια του ρατσισμού προέρχεται από τη λατινικής προέλευσης λέξη race, που σημαίνει φυλή. Ράτσα, όπως το λέμε οι Έλληνες.
Επίσης σύμφωνα με την έννοια του όρου, ρατσισμός είναι η αντίληψη ότι οι άνθρωποι δεν είναι ίσοι και διαχωρίζονται ανάλογα με το χρώμα του δέρματός τους, τη θρησκεία και την καταγωγή τους.
Πόσο απλουστευμένοι ακούγονται αυτοί οι ορισμοί, όταν θέλεις να κάνεις μια αναφορά σ’ αυτό το θέμα και διαβάζεις το λήμμα στο λεξικό! Μα ναι, είναι το αυτονόητο, το ξέρουν πια όλοι. Τόσα έχουν ειπωθεί αιώνες τώρα.
Όμως το άλλο πρόσωπο του ρατσισμού, αυτό που κρύβεται καλά πίσω από τις λέξεις, είναι ακόμα πιο απάνθρωπο, πιο τραγικό και πιο καθημερινό. Αυτό δεν έχει τα γνωρίσματα που ανέφερα πιο πάνω, φυλή, καταγωγή, θρησκεία και χρώμα δέρματος, ίσως και γιαυτό περνά πολλές φορές απαρατήρητο ηθελημένα ή αθέλητα και καμουφλαρισμένο πίσω από ‘’κοινωνικές’’ παροχές, φιλανθρωπικές προσφορές, οίκτο, ακόμα και ανέκδοτα. Επί της ουσίας δεν θέλουμε  καν ν’ αναφερόμαστε σ’ αυτό. Κριτικάρουμε ‘’εκ του μακρόθεν’’, απορρίπτουμε και αποφεύγουμε να συμμετέχουμε σε τέτοιου είδους συζητήσεις. Μπορεί να μην λέμε ποτέ τη λέξη, την ορίζουμε όμως με τις πράξεις και τις συμπεριφορές μας.

Ο καμουφλαρισμένος ρατσισμός της καθημερινότητας:
Άτομα με ειδικές ανάγκες και ιδιαιτερότητες, άνθρωποι του περιθωρίου, άστεγοι, ομοφυλόφιλοι, επαίτες, άνθρωποι με ιδιόμορφη εμφάνιση και τρόπο ομιλίας, κοντοί, χονδροί, φαλακροί, αμόρφωτοι, φτωχοντυμένοι, με αμάξι ‘’κουβά’’, αποτελούν τον περίγυρό μας, μοιράζονται την καθημερινότητά μας.
Όλοι μας έχουμε διακρίνει ρατσιστικές συμπεριφορές σε πολλές από τις παραπάνω περιπτώσεις ίσως κι εμείς οι ίδιοι τους έχουμε περιφρονήσει, κρυφογελάσει μαζί τους ή τους προσπεράσαμε αδιάφοροι.
Ποιός λοιπόν μπορεί να ισχυριστεί πως ο ρατσισμός είναι στενά περιορισμένος μόνο στην κυριολεξία του ορισμού της λέξης; Τον ζούμε καθημερινά και τον συναντάμε σε κάθε μας βήμα. Μας είναι οικείος πια κι ίσως γιαυτό δεν του δίνουμε τη σημασία που πρέπει. Ακόμα κι ο τρόπος που μιλάμε στο γκαρσόνι, στη κοπέλα που μας καθαρίζει το σπίτι, στο παιδί του σούπερ μάρκετ, όλα δείχνουν κάτι. Όλα είναι μια άτυπη μορφή ρατσισμού, μια στάση υπεροχής απέναντι σε συνανθρώπους μας. Δεν μας προβληματίζει  αυτό, γιατί ίσως ούτε καν να περνάει από το μυαλό μας ότι εκείνη την ώρα λειτουργούμε ρατσιστικά.

Καιρός να δούμε κι αυτή τη πλευρά της ζωής, της καθημερινής ζωής, και να μην περιορίζουμε το ρατσισμό στα στενά πλαίσια που πάνω τους, όπως ξέρουμε πολύ καλά έχουν επενδυθεί πολιτικές, εξοπλισμοί και πόλεμοι. Καιρός να κοιτάξουμε κατάματα τους συνανθρώπους μας και να μην προσπερνάμε την αθλιότητα.

Θέλω να σταθώ ξεχωριστά στα άτομα με ειδικές ανάγκες και ιδιαιτερότητες. 
Η ‘’ντροπή’’ της οικογένειας ήταν ανέκαθεν τα παιδιά με ειδικές ανάγκες. Πόσες περιπτώσεις έχουμε ακούσει γιαυτές τις ψυχές που δεν είδαν ποτέ το φως της μέρας, μιας και οι γονείς τους τα κρατούσαν σαν ‘’κατάρα’’ κλεισμένα στο σπίτι. Που απαγορευόταν να μιλήσουν γιαυτά οι υπόλοιποι συγγενείς, που δεν τα πλησίαζε κανείς από τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας λες και θα τους κολλούσαν το μικρόβιο της ιδιαιτερότητας τους.
Αλλά και τώρα, πόσοι από μας παρκάρουμε παράνομα και κλείνουμε τις διαβάσεις αυτών των ανθρώπων, ένα μικρό βήμα προς τη ζωή, κι ίσως έχουν μόνο αυτό... Ακόμα και σήμερα ντρεπόμαστε να πούμε ότι ο δικός μας άνθρωπος ανήκει σε αυτά τα άτομα. 
Ο ρατσισμός έχει απλώσει εδώ και αιώνες τα πλοκάμια του, αλλάζοντας μορφές, πατρίδες, κοινωνίες, κράτη και οικογένειες. Όπως είπα και πιο πάνω πολλές φορές λειτουργεί σαν άλλοθι για στυγνές πολιτικές. Είναι δύσκολο να καταπολεμηθεί. Η αυτογνωσία είναι ίσως το μόνο όπλο που διαθέτουμε σαν άνθρωποι. Μπορεί να μην φαίνεται, αλλά ίσως είναι και το πλέον αποτελεσματικό για τον περιορισμό αυτού του φαινομένου.

Κείμενο: Άννα Γαλανού http://annagalanou.blogspot.gr/